Research on Coping Methods and Support Systemsof Parents of Gifted Children in Turkey

Türkiye'deki Üstün Yetenekli Çocukların Ailelerinin Başa Çıkma Yöntemleri ve Destek Sistemleri Araştırması

Özet

Aileler her zaman için üstün yetenekli çocuklarının ömür boyu yanında olan ve onların potansiyellerini ortaya çıkarmak için çaba sarf eden en önemli kişilerdir. Bununla birlikte üstün yeteneklilerin eğitimi yönünden gelişmekte olan ülkelerde genellikle ailelerden duyulanlar hep olumsuzluklar, engellenmişlikler ve sorunlardır. Türkiye koşullarında üstün yetenekli çocukların ailelerinin yaşadıkları olumlu deneyimler ve bu kültür özelinde çocuklarını nasıl destekledikleri ya da sorunlarını nasıl çözdükleri ise şu ana kadar üzerinde çalışılmamış bir konudur. Hâlbuki çocuklarının üstün yetenekli olmasının getirdiği farklılıklarla olumlu şekilde başa çıkabilmiş ve çocuklarını doğru yönlendirebildiklerine inanan ailelerin hangi destek sistemlerini veya sorun çözme yollarını kullandıklarını öğrenebilmek ve bunu başkalarıyla paylaşmak, aile ve eğitimcilere ışık tutacak ve bu özel gruba has sorunları ve çözümleri anlamamızı kolaylaştıracaktır. Bu amaca ulaşabilmek için resmi olarak tanılanmış ortaokul ve lise düzeyindeki 4 üstün yetenekli çocuğun ailesiyle yarı yapılandırılmış görüşme yöntemi kullanılarak derinlemesine mülakatlar yapılmıştır. Nitel veri analizi yöntemlerinden betimsel analiz yöntemi kullanılarak önceden belirlenen temalara göre ailelerin verdikleri cevaplar tematik çerçeveye göre sınıflandırılmıştır. Bu çözümlemeler sırasında verilen cevaplar; "başa çıkma becerileri", "sosyal destek kaynakları" ve "çevre ile ilişkiler" olarak üç alt tema altında toplanmıştır. Ailelerle yapılan görüşmelerde ortaya çıkan temaların tanımlanmasında "Aile Ekolojisi Kuramı"ndan yararlanılmıştır. Bu araştırmada ortaya çıkan sonuçların; üstün yetenekli çocukların ailelerinin kullandıkları farklı destek sistemlerini ve başa çıkma yöntemlerini açığa çıkarma konusunda üstün yetenekli çocukların ailelerine, eğitimci ve araştırmacılara yardımcı olacak önemli bilgiler sağlayacağı düşünülmektedir

Abstract

Family members have a critically important role in gifted children's lives, providing lifelong support and striving to help them achieve their true potential. Nevertheless, in developing countries about gifted education, feedback from families of gifted children always focus on negativities, obstacles and problems. There has been very little research studies on positive experiences for the families of gifted children in Turkey, including how they have been able to support their children and solve their problems within the constraints of our culture and environment. However, finding out about and sharing different support systems and problem-solving methods used by parents who have been able to positively cope with numerous attributes associated with gifted children and who believe they have been able to provide correct guidance will enlighten other families as well as educators and will help us better understand problems and solutions that are specific to this special group of children. To this end, indepth interviews with parents of four officially identified gifted children in middle and high school ages were conducted using a semi-structured interview method. Answers from parents were classified and organized within a thematic framework according to predetermined themes using the descriptive analysis method from among applicable qualitative data analysis methods. Answers from these interviews were categorized under main themes such as coping skills, sources of social support and relationships with the environment. Themes that were extracted from the interviews with the parents were defined based on the "Ecological Family Theory". Results from this study are expected to provide valuable information that will help families of gifted children, educators and researchers by revealing different support systems and coping methods that parents of gifted children have been able to use successfully in Turkey