Journals / İstanbul Yerbilimleri Dergisi / 2009 / Cilt: 22 - Sayı: 2

Investigation of Kucukcekmece (Istanbul) sarmatian (upper miocene) fish otoliths

Küçükçekmece (İstanbul) sarmasiyen (üst miyosen) balık otolith'lerinin incelenmesi

Pages
141–162
DOI
—

Abstract

Rock units belonging Çekmece Group Çukurçesme and Bakırköy Formations crop out between KüçükçekmeceLake western shore and Avcılar shore of Marmara Sea constitute our study area. These Late Miocene rock units show brackishwater (lagoon) characteristics and belong probably to the southern branch of Paratethys Ocean. Sedimentary rocks of Sarmatianage have a rich biota and a different lithobiological facies. Like the typical geography in Middle Europa and Western Asia basinareas we encounter similar marker fossils: from pelecypoda group; Congeria ornitopsis Brusina, 1892, Mactra bulgarica Toula,1892, Loripes (Lucina) dentatus (Basterot) (Emd. Papp, 1974), from ostracoda group; Cyprideis torosa (Jones, 1850), Cyprideispannonica (Mehes, 1980), Cyprideis compacta turgida Bassiouni, 1979, Limnocythere sp., Candona (Neglocandona) decimaiFreels, 1980 are the most common guide fossils. After washing/sieving the field samples we ccould be able to collect otolithsbelonging 16 families and 24 fish species that we consider as a new proof for Sarmatian in our study area. Carboniferous clasticsediments forms basement of Istanbul region (not outcropping in our study area) and is covered disconfirmly by CeylanFormation of Late Eocene age (Duman et al., 2004). Another disconfirmity separate this formation from overlying Oligoceneaged Gürpınar Formation which consists of sandstones, shales and conglomerate horizons. Late Miocene aged Çekmece Groupbuild the stratigraphical top. Çekmece Group rock units are divided into three formations, namely:

Özet

Çalısma alanı Küçükçekmece Gölü batı kıyısı ile Avcılar sahil kesiminde genis yüzlekler veren Çekmece Grubu’nunÇukurçesme ve Bakırköy Formasyonlarını içermekte olup, Geç Miyosen yaslı bu sedimenter istifler acısu fasiyesinde (lagün)gelismistir. Paratetis’in güneydogu kolunun bir uzantısı olan, Geç Miyosen (Sarmasiyen) yaslı sedimentler zengin biyotasıyla velito-biyo fasiyesi ile ayrı bir özelliktedirler. Paratetis’in yaygın oldugu orta Avrupa ve batı Asya’nın tüm havzalarına benzerolarak çalısma bölgesindeki birimlerde Sarmasiyen’i simgeleyen benzer marker fosilleri içermektedir: Pelecypodlardan;Congeria ornitopsis Brusina, 1892, Mactra bulgarica Toula, 1892, Loripes (Lucina) dentatus (Basterot) (Emd. Papp, 1974)türleri, ostracodlardan; Cyprideis torosa (Jones, 1850), Cyprideis pannonica (Mehes, 1980), Cyprideis compacta turgidaBassiouni, 1979, Limnocythere sp. ve Candona (Neglocandona) decimai Freels, 1980 fosilleri baslıcalarındandır. Çalısmadayıkama-eleme ve ayıklama yöntemi ile saptanan 16 familya ve 24 balık cinsine ait otolith bulguları ise bölge Sarmasiyen’i içinyenilenen kanıtlardandır.inceleme bölgesinde yüzlekler vermemesine karsın, bölge geneli temelinde istanbul Paleozoyik’ine aitKarbonifer yaslı kırıntılılar yer almaktadır (Duman ve dig., 2004). Bu temel üzerine kireçtası-kumtasından olusan Geç Eosenyaslı Ceylan Formasyonu uyumsuz olarak gelir. Ceylan Formasyonu’nun üzerini ise; yer yer kumtası ve çakıltası arakatkılıkiltasından olusan, Oligosen yaslı Gürpınar Formasyon’u uyumsuz olarak üzerler. Çekmece Grubu olarak adlandırılan GeçMiyosen yaslı sedimentler ise Gürpınar Formasyonu’nu uyumsuz olarak örtmektedir. Çekmece Grubu’nda sırası ile killiseviyeler içeren kumtası ve çakıltasından olusan Çukurçesme Formasyonu, kumtası arakatmanlı kiltasıyla temsil edilenGüngören Formasyonu ile kireçtaslarından olusan Bakırköy Formasyonları yer alır. istifin en üstünde ise; tüm birimleriuyumsuzlukla örten alüvyon çökelleri yer almaktadır.