Changing concerns and discourse toward orient in the enlightenment

Abstract

Western interest to oriental societies has developed after 16thcentury.This interest has changed through the changes in the world politics and Europeandomestic political issues. At the age of Enlightenment that information of Orient hasseriously developed oriental social formations have been employed for the criticsof aristocracy and church, and for interpreting the changes in European society.But since the social balance between aristocracy and bourgeoisie has changedand the western domination over world has increased a hegemonic narration wasarisen. Especially geographical, climatic and even racial differences have becomea base of the explanation of occidental ‘dynamism’ against oriental ‘stagnancy’.At the threshold of 19thcentury orientalism has appeared for corresponding needfor systematic knowledge about oriental world.

Özet

Avrupa’nın Doğu’ya ilgisi 16. yüzyıldan itibaren giderek artmıştır. Builginin gelişimi Batı’nın kendi iç siyaseti ve dünya güç ilişkilerindeki konumunagöre yeni aşamalar katetmiştir. Doğu’ya ilginin ciddi bir biçimde yoğunlaştığı Aydınlanma döneminin başlangıcında Doğu toplum biçimleri, Avrupa’daki gelişmeleriaçıklamak ve içeride aristokrasi ile Kilise’ye karşı mücadelelerinde bir konumsağlamak için geniş bir bağlam olarak kullanılmaktaydı. Ancak yüzyılın sonunadoğru, aristokrasi ile burjuvazi arasındaki toplumsal dengenin değişip Avrupatoplum modelinin şekillenmesi ve Avrupa’nın dünya egemenliğinin pekişmesi ileDoğu’ya karşı bir üstünlük söylemi ortaya çıkmıştır. Daha önce kısmi hayranlıklaşekillenen Doğu’ya bakış, bu sefer giderek bir değerlendirme ve yargılama tonu- na sahip olmuştur. ‘Durağan Doğu toplumları’ karşısında ‘dinamik Avrupa’nınfarklılığı, özellikle coğrafi ve iklimsel farklar, hatta ırkın üstünlüğü gibi faktörleredayanılarak açıklanmaya başlanmıştır. Bu açıklama girişimleri dünya siyasetindekideğişimlere paralel olarak artan sistematik bilgi ihtiyacını karşılamak üzere 19.yüzyılın eşiğinde şarkiyatçılığın doğuşu ile neticelenmiştir.