Lozan Anlaşması nın Doksanıncı Yılına Saygı: İmroz dan Gökçeada ya Sabitleştirilmiş ve Hareketli Anlatılar

A Tribute to the Nineteenth Anniversary of the Lausanne Treaty: Immobilized and Mobilized Narratives from Imbros to Gökçeada*

Abstract

This paper deals with a saga of compulsory migration, refugees and asylumseekers, ending in the formation of transnational groups, part-time citizenships anddiaspora as a result of the 1923 Treaty of Lausanne and the additional Protocol of thePopulation Exchange of Rum (Greek) from Turkey and Muslims from the Western Thracedating back to ninety years.It is argued that the status of Gökçeadalılar (Imbrians) is characterized by a loss ofcommunication rights and locates the instance where this loss is most visiblethe Imbrosisland. In this process the island become a detention place and the detained Imbriansloose their status as interlocutors , irrespective of the processes that allow themor demandof them- to speak. The state of exceptionality assigned to Imbrians by the Lausanne Treaty,ironically become the antipode of the fundamental principles of free movement, expressionand protection of cultural heritage as tangible and intangible layers.

Özet

Bu yazıda 1923 Lozan Anlaşması ve Türkiyedeki Rumlarla Batı Trakyadaki Türklerhakkında Ek Nüfus Mübadelesi Protokolü nedeniyle; ulusaşırı gruplar, yarı-zamanlı vatan- daşlıklar ve diyaspora ile sonuçlanan; zorunlu göç, mülteciler ve sığınmacılar destanı ele alın- maktadır.Gökçeadalıların (İmrozluların) statüsünün iletişim hakları kaybı açısından belirlendiği tartı- şılmakta ve bu olgu kaybın en görülür olduğu yere yerleştirilmektedirİmroz adası. Bu süreçiçinde ada bir alıkoyma yeri olmakta ve alıkoyulan İmrozlular, onların konuşmalarına izinverenveya talep edensüreçlere bakılmaksızın diyalog içindeki yer statülerini kaybet- mektedirler. Lozan Anlaşması ile kendilerine tanınan ayrıcalık; ironik olarak, serbest hareket,taşınabilir ve taşınamaz katmanlar olarak kültürel mirasın anlamlandırılması ve korunmasıtemel ilkeleri ile taban tabana zıt hale gelmesine yol açmıştır.