Social Change in Turkish Social Sciences

Abstract

While Turkey has been undergoing a continuous and rapid social change,it is hard to claim that in Turkish sociology this issue is being handled as it ought tobe. It is quite astonishing that full-fletched theories and thorough empirical analysesin regard to social change are not yet being practiced. On the other hand, the issueof social change has generally been handled together with modernity. In sociologicalliterature, the modernizational approach used in examining the changes in non- Western societies, has come to be a foundational approach in the world of Turkishsocial sciences also in examining social changes. Perhaps it is reasonable to search for themost important reason of the weakness relating to change. In this article, approachesof Mümtaz Turhan, Mübeccel B. Kıray, Şerif Mardin and Kemal H. Karpat who allmaintain coherent analyses in their own context and represent relatively differentperspectives from one another will be explained and evaluated, thus consequentlythe reason why comprehensive theories that explain social change are absent fromthe literature will be discussed. On the basis of the explanations of these four figures,possibilities of a change analysis that goes beyond the modernizational approach willbe dealt with.

Özet

Türkiyede daimi ve hızlı bir toplumsal değişim yaşanırken Türk sosyolojisindekonunun gerektiği gibi ele alındığını söylemek güç görünmektedir. Toplumsal değişmeile ilgili bütünlüklü teoriler ve kapsamlı ampirik analizlerin gerçekleştirilmemesihayret vericidir. Öte yandan toplumsal değişim konusu genellikle modernleşmeile birlikte ele alınmıştır. Sosyolojik literatürde Batı dışı toplumlardaki değişimiele almada kullanılan modernleşmeci bakışın Türkiye sosyal bilimler dünyasındatoplumda yaşanan değişimleri ele almada temel oluşturması söz konusudur. Belkide değişim ile ilgili zaafiyetin en önemli nedenini burada aramak makul olabilir.Bu yazıda kendi içinde tutarlı analizler gerçekleştiren ve nispeten birbirilerindenfarklı yaklaşımları temsil eden Mümtaz Turhan, Mübeccel B. Kıray, Şerif Mardinve Kemal H. Karpatın yaklaşımları açıklanıp değerlendirilecek ve neticesinde niçintoplumsal değişimi açıklayan kapsamlı teorilerin olmadığı tartışılacaktadır. Bu dörtismin açıklamalarından hareketle sonuçta modernleşmeci bakışı aşan bir değişimincelemesinin imkânları ele alınmaktadır.