Why Did We Reject Tarde? A Genealogical Treatise on Turkish Sociology

Abstract

Gabriel Tarde is one of the first figures in sociological history. If one goesthrough sociological books, it will be impossible to not to hap the name, Tarde.However, not only readers also sociologists usually know him of his few concepts: thetheory of inter-personal imitation, psychological explanation, and as an intellectualopponent of Durkheim. The history of sociology is silent about him, who began thework before others but is disappeared on stage a few years after his death. This silencereminds sociologist the name of Tarde barely till 80s and 90s. A similar scenario ofdisappearance is also the case for Turkish sociology. This article tries to trace howTarde has been known and used in the history of Turkish sociology. In this extent,it is indicated the assessments about Tarde in pre-academic period, academic period,and recent history. After Tardeian sociology is reviewed on some important points forTurkish sociology; it is discussed outlines of how Turkish intellectuals and sociologistrecognize him. Consequently, we aim at developing a different perspective for Turkishsociology by investigating genealogical significance of exclusion of Tarde.

Özet

Gabriel Tarde, sosyoloji tarihinin ilk sosyologları arasında yer alır. Herhangibir sosyoloji kitabına şöyle bir göz atıldığında bile, Tardeın ismine tesadüfetmemek mümkün değildir. Bununla birlikte sadece okuyucular değil sosyologlarınkendileri de uzun bir süre boyunca Tardeı yalnızca ismi ve onun çağrıştırdığıbirkaç kavramla tanımışlardır: bireyler arası bir taklit kuramı, psikolojik açıklama,Durkheim muhalifi. İşe diğerlerinden daha önce koyulan ama ölümünden birkaç yılsonra ismi tarih sahnesinden silinen bu isimin eserlerine yönelik koca bir sessizlikkapsar sosyoloji camiasını Bu sessizlik sosyologlara Tardeı seksenli yıllara kadarnadiren hatırlatacaktır. Benzer bir etki ve kayboluş hikayesi Türk sosyolojisi içindede söz konusudur. Bu makalede Türk sosyolojisinde Tardeın nasıl tanındığı vekullanıldığının izlerini süreceğiz. Bu bağlamda akademi öncesinde, akademik tarihteve yakın dönemde Tardeın yorumlanma biçimlerini göstermeye çalışacağız. Tardeıntoplum ve sosyoloji anlayışını Türk sosyolojisinin merkezî noktalarını oluşturanbirkaç sorun etrafında değerlendirdikten sonra Türk entelektüel ve sosyologlarınınTardeı nasıl tanıdığını ana hatları ile tartışacağız. Mevcut tarih yazımında Tardeındışlanmasının soy-kütüksel değerini soruşturarak, farklı bir Türk sosyoloji tarihiokuması geliştirmeyi deneyeceğiz.