Investigation of hydraulic construction buildings in forest roads using GIS and GPS

Orman yollarında hidrolik sanat yapısı ihtiyacının GIS ve GPS kullanılarak araştırılması

Abstract

In mountainous regions, the efficiency of forestry activities depends primarily on the presence of healthy and dependable forest roads. One of the main factors affecting the durability of forest roads is the presence of sufficient number of construction buildings at proper locations. Identifying these construction buildings on topographic maps requires a lot of time and labors. The aim of this study was to determine locations where construction buildings are needed, and types, dimensions and number of these buildings on a 79 km forest road in Yeşiltepe Forest District (Maçka, Trabzon) using Geographical Information Systems (GIS). Later, watershed areas were calculated using GIS. Then, cross-section areas of hydraulic construction buildings were calculated using Talbot formula. Cross-sections that are less than lm2 was classified as circular cross-section pipe or small culvert, between 1 and 2 m2 as basket handled pipe or hamp, between 2 and 8 m2 as large culvert or pipe hamp and larger than 8 m2 as bridge. According to the present hydraulic construction buildings, it was determined that 38 watershed areas needed some kind of construction building. Of these, 20 should be circular cross-section pipe, 13 baskets handled pipe or hamp and 5 large culvert or pipe hamp. In conclusion, GIS can be used to calculate watershed areas and to determine types of construction buildings in the future.

Özet

Dağlık arazide, ormancılık faaliyetlerinin etkin bir şekilde yürütülebilmesi, planlanmış ve yapılmış olan orman yollarının kendisinden beklenen görevi uzun bir süre aksatmadan yerine getirmesine bağlıdır. Orman yollarının ömrünü uzatan en önemli faktörlerden biri, sanat yapılarının gerekli olan yerlerde, teknik açıdan uygun ve yeterli sayıda kullanımıdır. Bu yapıların yerlerinin topoğrafik haritalar üzerinde belirlenmesi, tip ve boyutlarının hesaplanması önemli emek ve zaman sarfiyatım gerektirmektedir. Bu çalışmada, orman yollarındaki hidrolik sanat yapılarının yerlerim, tiplerim, boyutlarım ve sayılarını Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) yardımıyla daha az zaman ve emek harcayarak belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma alam olarak, Maçka Orman İşletme Müdürlüğü'ne bağlı Yeşiltepe Orman İşletme Şefliği sınırları içerisinde bulunan 79 km uzunluğundaki bir orman yolu seçilmiştir. Bu yollarda eksik olan hidrolik sanat yapılarının yerleri incelenmiş ve koordinatları (X,Y,Z) Global Position Systems (GPS) yardımıyla alınmıştır. Daha sonra, CBS yardımıyla hesaplanan havzaların su toplama alanları göz önünde bulundurularak yapılması gerekli görülen hidrolik sanat yapılarının kesit alanları, Talbot formülüne göre belirlenmiş ve buna göre sanat yapısımn tipi seçilmiştir. Kesit alanı itibariyle; 1 nı2'den küçük olanlar dairesel kesitli büz veya küçük menfez, 1-2 m2 arasında olanlar sepet kulplu büz veya kasis, 2-8 m2 arasında olanlar büyük menfez veya büzlü kasis ve 8 m2'den büyük olanlar ise köprü olarak sınıflandırılmıştır. Buna göre, yapılan hesaplamalar sonucunda 20 yerde dairesel kesitli büz veya küçük menfez, 13 yerde sepet kulpu büz veya kasis ve 5 yerde de büyük menfez veya büzlü kasisin yapılmasının gerekli olduğu bulunmuştur. Bu çalışma sonucunda, CBS tekniğinin havzaların su toplama alanlarının hesaplanması ve sanat yapılarının tipinin belirlenmesinde kullanılmasının zaman bakımından büyük avantajlar sağladığı görülmüştür.