Daday-Devrekani masifi ve çevresinde (Kastamonu,Kuzey Turkiye) K-Ar jeokronolojisi ile belirlenen erken-orta jurasik ve erken kretase yaşlı metamorfizmalar

The existence of the early to middle jurassic and early cretaceous metamorphic episodes obtained by K-Ar geochronology in the Daday-Devrekani massif and surroundings, Kastamonu region, Northern Turkey

Abstract

Daday-Devrekani massif and surroundings are composed of different tectonostratigraphic units constituting an imbrication structure in the central-western Pontides. These units are of Precambrian Daday-Devrekani metasedimentary group, Paleozoic Ilgaz metasedimentary group, pre-Lower Jurassic Çangal metaophi-olite associated with some blue schists, Early Jurassic Bölümce formation, Middle Jurassic Kastamonu granitoid belt, Middle Jurassic Göynükdağı contact aureole, and some dynamically metamorphosed rocks derived from all the units mentioned above during Early Cretaceous time. Mineralogical-petrographical and geochemical studies have concluded that there were different metainorphic units metamorphosed under different conditions in different geodynamics during different time spans. K-Ar datings, carried out in the hornblendes, biotites, muscovites, wholerocks and finegrained fractions from these different tectonostratigraphic units, have revealed that two metamorphic episodes have affected this imbrication structure. The first metamoiphic episode is of LP/MT in character which has occurred during Early to Middle Jurassic time. The cooling age of the plutons from the Kastamonu granitoid belt is also synchronous with this Early to Middle Jurassic metamorphic event. The second metainorphic episode, possessesing a HP/LT nature, has occurred during Early Cretaceous time. This Early Cretaceous high-pressure metamorphism seems to create the glaucopliane schists in the Çangal metaophiolite, ultramylonites from the Daday-Devrekani metasedimentary group, mylonitic granites from the Kastamonu granitoid belt, and mica-schists in the Ilgaz metasedimentary group. From the geodynamic point of view, the first metamorphic episode, associated also with the cooling age of the Kastamonu granitoid belt, seems to be related to the subduction-collision system of the paleo-Tethyan oceanic realm. As for the Early Cretaceous second metamorphic episode, it is considered to be associated with the juxtaposition of the Anatolides and Pontides.

Özet

Orta-Batı Pontidlerde yüzeylenen Daday-Devrekani Masifi ve yakın çevresi, imbrikasyon yapısı gösteren çeşitli tektonostratigrafik birliklerden oluşmaktadır. Bu birlikler Prekambriyen yaşlı Daday-Devrekani metasedimanter grubu, Paleozoyik yaşlı İlgaz metasedimanter grubu, Alt Jurasik öncesi yaşlı Çangal metaofiyoliti ve ilgili mavişistler, Erken Jurasik yaşlı Börümce formasyonu, Orta Jurasik yaşlı Börümce formasyonu, Orta Jurasik yaşlı Kastamonu granitoyid kuşağı, Orta Jura yaşlı Göynükdağı kontakt metamorfiti ve ERken retase yaşlı dinamik metamorfizma sonucu yukarıda sayılan tüm bu birimlerden itibaren türemiş olan kataklastik kayaçlardan meydana gelmektedir. Mineralojik-petrografik ve jeokimyasal çalışmalar sonucunda, imbrike yapı gösteren bu birliklerin; değişik jeolojik zamanlarda, farklı jeodinamik ortamlarda ve metamorfizma koşullarında etkin olan farklı ınetamorfik olaylarla meydana geldikleri belirlenmiştir. Hornblend, biyotit, muskovit, tümkayaç ve kilboyu fraksiyon üzerin¬de yürütülen K-Ar radyometrik yaş tayini çalışmaları, bu imbrikasyon yapısının iki farklı metamorfizmadan etkilendiğini ortaya koymuştur. Birinci ınetamorfik olay Erken-Orta Jurasik döneminde gerçekleşmiş olup düşük basınç/orta sıcaklık karakteri sergilemektedir. Kastamonu granitoyid kuşağının soğuma yaşı da aynı zamanda bu metamorfizma ile eşzamanlılık göstermektedir. İkinci ınetamorfik olay ise Erken Kretase döneminde etkin olmuştur ve yüksek basınç/düşük sıcaklık karakteri göstermektedir. Erken Kretase yaşlı bu yüksek basınç/düşük sıcak¬lık karakteri göstermektedir. Erken Kretase yaşlı bu yüksek basınç metamorfizması, aynı zamanda, Çangal metao-fiyolitindeki glokofan şistleri, Daday-Devrekani metasedimanter grubundaki ultramikmitleri, Kastamonu granitoyid kuşağındaki milonitik granitleri ve İlgaz metasedimanter grubundaki mikaşistleri de meydana getiren metamorfizma olarak değerlendirilmektedir. Jeodinamik konum bakımından irdelendiğinde, Kastamonu granitoyid kuşağının soğuma yaşıyla da birlik oluşturan Erken-Orta Jurasic yaşlı birinci metamorfizmanın paleo-Tetis okyanusal alanının dalma-batma / çarpışma sistemiyle; Erken Kretase yaşlı ikinci metamorfizmanın ise Anatolid-Pontid kenetlenınesiyle ilgili olabileceği ileri sürülebilmektedir.