Journals / İstanbul Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Yerbilimleri Dergisi / 2001 / Cilt: 14 - Sayı: 1-2

One dimensional modelling of subsurface using transient electromagnetic method

Geçici elektromanyetik yöntemle yeraltının 1-boyutlu modellenmesi

Pages
115–126
DOI
—

Abstract

Transient Electromagnetic Method (TEM) investigates earth's effect of secondary field which is inducted in ground by interrupting the current at t=$t_0$ time. In deep underground explorations where the transmitter receiver array is choosen larger than the exploration depth (LOTEM), a horizontal electric dipol is used as a transmitter. In this study the MODALL program is used that is prepared for 1-D modelling of the data obtained by LOTEM method. With this program early, late and all time apparent resistivity curves can be calculated of a horizontal model. LOTEM response of three horizontal layer in types of H, K, Q and A curves has been studied and the effect of different model parameters are disscused. In addition the accomplishment of the method is tested and the importance of the parameter analysis is discussed in interpretation and modelling with making parameter analysis for the best model that fits the field data by using field data obtained from Ruhr-District area of Germany.

Özet

Geçici elektromanyetik yöntem "Transient Electromagnetic Method" (TEM) akımın t=$t_0$ anında kesilmesi sonucu yeraltında indüklenen ikincil alanın etkisini inceleyen bir yöntemdir. Alıcı-verici aralığı araştırma derinliğinden daha büyük seçilerek gerçekleştirilen derin yeraltı araştırmalarında (LOTEM) verici olarak yatay bir elektrik dipol kullanılır. Bu çalışmada LOTEM yöntemi ile elde edilen verilerin 1-boyutlu modellemesi için hazırlanmış olan MODALL yazılımı kullanılmıştır. Bu yazılım ile yatay tabakalı bir modelin erken, geç ve tüm zaman görünür özdirenç eğrileri hesaplanabilmektedir. Üç yatay tabakalı H, K, Q ve A tipi eğrilerde, modelin LOTEM tepkileri incelenmiş ve farklı model değişkenlerinin etkileri irdelenmiştir. Ayrıca Almanya'nın Ruhr-District bölgesinden elde edilmiş arazi verisi kullanılarak yöntemin başarısı denenmiş ve arazi verisiyle en iyi çakışan model için değişken analizi yapılarak modellemede ve yorumlamada değişken analizinin önemi tartışılmıştır.