Properties of the main, dipol and nondipol parts of the geomagnetic field in Turkey

Türkiye' de yermanyetik alanın esas, dipol ve dipolsüz parçasının özellikleri

Abstract

Geomagnetic field that measured on the Earth surface has contributions from several sources such as the main geomagnetic field, the anomaly field and the external field. The main geomagnetic field has its origins within the Earth while the anomaly field has its source in the crust. External field originates from ionosphere and magnetosphere. The main geomagnetic field has contributions from dipol field that originates from liquid core of the Earth and nondipol field that originates from core-mantle boundary. In this study, the values of the geomagnetic field, the dipole field and the nondipole field were calculated and drawn their magnetic chart to investigate their properties for 2000 in Turkey. Nondipole field chart also drew for 1950 to examine the westward drift of the nondipole field. DGRF (Definitive Geomagnetic Reference Field) which is definitive form of IGRF (International Geomagnetic Reference Field) was used to determine the values of the main geomagnetic, the dipol and the nondipole fields.

Özet

Yeryüzünde bir noktada ölçülen yermanyetik alanı, farklı kaynaklardan doğan manyetik alanların toplamlarından oluşur. Bu alanların başlıcaları; kaynağı yerin içinde olan esas yermanyetik alan, kaynağı yerkabuğunda olan anomali alanı ve kaynağı iyonosfer ve manyetosfer tabakalarında bulunan dış kaynaklı alandır. Esas yermanyetik alan da, yerin sıvı dış çekirdeğinden doğan dipol ve çekirdek- manto sınırından doğan dipolsüz alanın toplamından oluşur. Bu çalışmada, esas yermanyetik alan, dipol alan ve dipolsüz alanın, 2000 yılında Türkiye sınırları içindeki özelliklerini incelemek amacıyla F toplam alan değerleri hesaplanmış ve alan haritaları çizilmiştir. Ayrıca dipolsüz alanın batıya doğru olan hareketini izleyebilmek için dipolsüz alanın 1950 yılına ait F toplam alan haritası da elde edilmiştir. Alan değerlerinin hesaplanmasında IGRF (International Geomagnetic Reference Field) nin kesinleşmiş değerleri olan DGRF (Definitive Geomagnetic Reference Field) değerleri kullanılmıştır.