Türkiye'de elektrik dağıtım şirketleri için sermaye maliyetinin belirlenmesi: Analiz ve öneriler

Determining the cost capital for Turkish electricity distribution utilities: Analysis and recommendations

Abstract

Turkey has been transforming her electricity market to a competitive one since theelectricity market law was approved by the parliament in 2001. As part of the newregime, electricity distribution activities are subject to incentive-based regulation by theenergy regulator - EMRA. At the beginning of each implementation period, initial revenueis allowed by EMRA for a distribution utility in which a rate of return for investments inthe utility is added. Setting a fair rate is relatively easy for mature markets; however, itis rather difficult for countries like Turkey. The models applicable to Turkey take theperspective of a global investor, provide different results and thus are not helpful as theydo not even guide EMRA in accomplishing its tasks. As a result, EMRA is applying thesame rate to all utilities. This would be logical when the state or the same private groupowns all utilities in the country. However, the Turkish government is now privatizingdistribution utilities. Currently, different distribution utilities have different shareholderswith different return expectations. Therefore, each utility must be allowed different ratesof return. Unfortunately, the models applicable to Turkey provide either countrywide orindustry specific cost of capital figures.

Özet

Türkiye, Elektrik Piyasası Kanunu’nun 2001 yılında TBMM'de kabul edilmesiyle birlikteelektrik piyasasını rekabete dayalı hale dönüştürmektedir. Yeni piyasa yapısının parçasıolarak, elektrik dağıtım şirketleri enerji düzenleme kurumu olan EMRA’nın teşvik esaslıdüzenlemesine tabidir. Herbir uygulama döneminin başında, dağıtım şirketine yaptığıyatırımlara karşılık olarak bir getiriyi de içeren başlangıç gelir tavanı EMRA tarafındanbelirlenmektedir. Gelişmiş ülkeler için makul bir getiri oranının belirlenmesi göreceliolarak kolay olmasına rağmen bu işlem Türkiye gibi ülkeler için oldukça zordur. Türkiyeiçin uygulanabilir modeller küresel yatırımcı perspektifini benimsemekte, farklı sonuçlarüretmekte, EMRA’ya görevlerini yerine getirmede kılavuzluk görevi yapmamakta veyardımcı olamamaktadır. Bu itibarla, EMRA tüm şebeke şirketlerine aynı getiri oranınıuygulamaktadır. Bu şekildeki bir uygulama, kamunun veya aynı özel şirketin ülkedekitüm şebeke şirketlerine sahip olması halinde tutarlı olacaktır. Ancak, Türkiye'dekihükümet halen dağıtım şirketlerini özelleştirmektedir. Mevcut durum itibarıyla, farklı dağıtım şirketleri farklı getiri beklentilerine sahip ortaklık yapısına sahiptir. Sonuç olarak,herbir dağıtım şirketine farklı getiri oranı verilmesi gerekmektedir. Ancak, Türkiye'deuygulanabilir modeller ya ülke bazında ya da endüstri bazında sermaye maliyeti değerleriüretmektedir.