Journals / İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2015 / Cilt: 0 - Sayı: 33

Psychologıcal View to Religious Responsibilities, in The Light of The Forensic Psychiatric Datas

ADLİ PSİKİYATRİNİN VERİLERİ IŞIĞINDA DİNİ SORUMLULUKLARA PSİKOLOJİK BAKIŞ

Pages
59–96
DOI
—

Abstract

This article discusses the issue of whether human beings may be burdened beyond their abi-­--lity to bear in Kalam and Fıqh and deals with it in a psychological approach. This study is based on four fundamental factors. The first is the view of Kalam and Fıqh scholars on responsibilities related tothehumanbeingsVconditionsthattheycanaffordandnot;thesecondistheapproachofforensic psychology about the effect of mental illnesses on criminal responsibility; the third is decisiveness of psychodynamic, environmental, biological, genetic factors on the point of affecting the responsibility; thefourthisthedebatestartingwiththedatasofpsychologyandpsychiatry regardinghowthe people who feel faithful to a religion should see their religious responsibilities. n this study it has been defended that the psychological data must be considered while evaluating the responsibilities of the people who feel faithfulness to a religion,and forensic psychiatryVscriteriaswhich are usedon defi-­--ning the competency to stand trial of the people who have mental disorders or not able to understandcan shed light on deciding religious responsibilities.

Özet

Bu makalede kelam ve fıkıhtaki insana gücünün üzerinde yükün yüklenip yüklenememesi konusuna psikolojik bir bakış açısıyla yaklaşılmaktadır. Araştırma dörtlü bir sacayağı üzerine konum-­--landırılmıştır. Birincisi kulların güçlerinin yettiği ve yetmediği durumlara ilişkin sorumluluklarına dair kelamî ve fıkhî bakış; ikincisi psikolojik rahatsızlıkların ceza sorumluluğuna etkisi konusunda adli psikiyatrinin yaklaşımı; üçüncüsü psikodinamik, çevresel, biyolojik, genetik vb. faktörlerin sorumlulu-­--ğu etkilemek noktasındaki belirleyiciliği; dördüncüsü ise, psikoloji ve psikiyatrinin verilerinden hare-­--ketle kendini bir dine bağlı hisseden kimselerin dini sorumluluklarının nasıl görülmesi gerektiğine dair tartışmadır. Çalışmada bir dine bağlılık hisseden kimselerin, sorumluluklarını değerlendirirken psikolojik verileri dikkate alması gerektiği ve adli psikiyatrinin ruh hastalarının ve âkil olmayanların cezai ehliyetini belirleme kriterlerinin dini sorumlulukların belirlenmesine de ışık tutabileceği an-­--latılmıştır.