FROM ÇALIKUŞU TO BIR KÖY HOCASI: IDEOLOGY AS A DETERMINANT OF LITERATURE

ÇALIKUŞU'NDAN BIR KÖY HOCASI'NA: İDEOLOJİNİN EDEBİYAT ÜZERİNDEKİ BELİRLEYİCİLİĞİ

Abstract

This article aims to show the effect of hegemonic ideology in early years of Republic in the process of producing and giving meaning to texts, via two different texts of the same writer. Comparing Çalıkuşu novel and Bir Köy Hocası play of Reşat Nuri Güntekin, would present how concepts of "Anatolia", "school", "teacher" used in play -as a reply to Çalıkuşu- and placed in a different context as an ideological symbol, so that how those concepts turned into a ISA which reproduces the ideology.

Özet

Bu makale, yazarları aynı iki metni örnek alarak Cumhuriyetin kuruluş yıllarındaki egemen ideolojinin edebî metinlerin üretilmesi ve anlamlandırılması sürecine etkisini gösterme amacındadır. Reşat Nuri Güntekin'in Çalıkuşu romanı ile önemli benzerlikler içeren Bir Köy Hocası adlı piyesinin karşılaştırılması, özellikle Anadolu, mektep, öğretmen kullanımlarının piyes metninde -Çalıkuşu'na da cevap olacak şekilde- nasıl farklı bir bağlama yerleştirilerek ideolojik bir simge değeri kazandığını ve böylece ideolojiyi yeniden üreten bir DİA'ya dönüştüğünü gösterecektir.