Portrait of Warrior Monarch in the 16th Century Qasidas

Abstract

In qasidas in which the dignitaries and great priests are praised, the glory of the praised is exalted and last of his success is required. Good wishes and pray are made for the praised one. When the praised is appraised, features of ideal governor in the mind and heart of person in the period is exposed. These features can generally counted as generosity, justice, wisdom, poetry and service to religion. Service of ruler to religion brings the missions such as protecting Islam, conquering new places, spreading Allah’s name and exterminating infidelity. Fulfilling this mission necessitates being a good warrior besides huge and strong army. In the qasides the Ottoman sultans who were believed to be charged by Allah to serve Islam, are described as having all features which a good warrior must have. They are good commanders and heroes. They are merciful to Muslims and merciless to enemies of Islam. With their majesty and grandeor they give fear to enemies heart, but they give trust and courage to the soldier. They establish peace and trust in the places they conquered. Sultans in 16th century which was named conquest century in the Ottoman History, participated in campaigns, directed their armies, fought war areas. That warrior caracter of sultans has been subject to works, Selimnames, Suleymannames, Fetihnames has been written. In this paper, warrior features of sultans of the 16th century are examined according to qasides. Divans of poets from different work groups were searched and couplets were found in which the warrior features of the Ottoman sultans were explained, and they were examined, so the sultan portrait in the mind of divan poet was tried to be shown.

Özet

Devlet ve din büyüklerinin övüldüğü kasidelerde memduhun şanı yüceltilir,başarılarının devamı dilenir. Memduha iyi dileklerde ve dualarda bulunulur.Kasidelerde memduh övülürken dönemin insanının zihninde ve kalbinde yer alanideal yöneticinin vasıfları ortaya konulur. Bu vasıflar genel itibariyle cömertlik,adalet, bilgelik, şairlik yeteneği, dine hizmet olarak sıralanabilir. Hükümdarın dinehizmeti İslamın korunması, yeni yerlerin fethedilmesi, İla-yı Kelimetullah, küfrünyok edilmesi gibi görevleri beraberinde getirir. Bu görevlerin yerine getirilebilmesibüyük ve güçlü bir ordunun yanında iyi bir savaşçı olmayı gerektirir. Allahtarafından İslama hizmet için görevlendirildiğine inanılan Osmanlı padişahlarıbir savaşçıda bulunması gereken bütün vasıflara sahip şekilde kasidelerde tasviredilirler. İyi bir komutan ve şehsüvardırlar. Müminlere karşı merhametli, dindüşmanlarına karşı acımasızdırlar. Haşmet ve heybetleriyle düşmanların kalbinekorku salar, askerlere güven ve cesaret aşılarlar. Fethettikleri yerlerde huzur vegüveni tesis ederler. Osmanlı tarihinde fetihler yüzyılı olarak adlandırılan 16. asırpadişahları bizzat seferlere katılmış, ordusunu yönetmiş, savaş meydanlarındasavaşmıştır. Padişahların bu savaşçı kişilikleri eserlere konu olmuş, Selimnâmeler,Süleymânnâmeler, Fetihnameler kaleme alınmıştır. Bu yazıda ise 16. yüzyılpadişahlarının savaşçı yönleri kasidelerden hareketle ele alınmıştır. Farklı meslekgruplarından şairlerin divanları taranarak Osmanlı padişahlarının savaşçıözelliklerinin anlatıldığı beyitler tespit edilerek incelenmiş, divan şairinin zihnindekiideal savaşçı hükümdar portresi ortaya konmaya çalışılmıştır.