Journals / İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi / 2020 / Cilt: 60 - Sayı: 1

Kudsî’s Work Called Hüsnü’s-Sülûk fî Şâni’l-Mülûk (Commentary of Forty Hadith)

Kudsî’nin Hüsnü’s-Sülûk fî Şâni’l-Mülûk (Şerh-i Hadîs-iErba‘în) Adlı Eseri

Pages
215–262
DOI
—

Abstract

The type of Forty Hadith has gone through various periods in line with the Islamiccommunity’s philosophy of life and has continued to develop and mature with newdiscovery areas. In this way with hundreds of works created in religious, moral, socialand literary fields a rich religious literature has been constituded in Arab, Iranian andTurkish literature. It is possible to see the traces of the spiritual and personal tendenciesof authors and commentators in the evolution of this species, which has an importantplace in the moral development and literature of the Muslim nations. In our study,we disseminated the text of Kudsî’s Hüsnü’s-Sülûk fî Şâni’l-Mülûk. It consists ofhadiths that emphasized that padishahs, sultans, governors, in short, the state officials/administrators are elected people and the necessary respect should be shown to them. Inour study, firstly the type forty hadith was introduced, the place of this genre in Turkishliterature and studies of this type in Turkish literature were emphasized. Then Kudsî andhis commentary text were introduced. After giving information about the commentarymethod used by Kudsî in the work, the translation of the text into today’s Turkish ispresented in a transcription way.

Özet

Kırk hadis türü, İslam ümmetinin hayat felsefesi doğrultusunda çeşitli dönemler geçirmiş, her dönem yeni keşif alanlarıyla gelişmeye ve olgunlaşmaya devam etmiştir. Bu suretle dinî, ahlakî, toplumsal ve edebî mahiyette vücuda getirilen yüzlerce çalışma ile Arap, İran ve Türk edebiyatlarında tesir ve nüfuzu geniş, zengin bir dini edebiyat sahası oluşturulmuştur. Müslüman milletlerin ahlakî gelişiminde ve edebiyatında önemli bir yer edinen bu türün tekamülünde müellif ve şarihlerin manevî ve şahsî temayüllerinin izlerini görmek mümkündür. Sultan III. Selim devrinde -XVIII. yüzyılın sonu ile XIX. yüzyılın başı- yaşamış bir âlim ve şair olan Kudsî’nin Süleymaniye Kütüphanesi Bağdatlı Vehbi 1048 numaralı Hüsnü’s-Sülûk fî Şâni’l-Mülûk (Şerh-i Hadîs-i Erba‘în) adıyla -kendi ifadesiyle “tercüme suretinde” oluşturulmuş- bir kırk hadis şerhi bulunmaktadır. Kudsî’nin, çalışmamızda metnini neşrettiğimiz eseri; padişahların, sultanların, valilerin kısacası devlet ricalinin/yöneticilerinin seçilmiş kişiler olduğunu ve bunlara gereken ta‘zimin yapılması gerektiğini vurgulayan hadislerden oluşmaktadır. Çalışmamızda öncelikle kırk hadis (Hadis-i Erba‘în) türü tanıtılmış; bu türün Türk edebiyatındaki yeri ve Türk edebiyatında bu türde yapılan çalışmalar üzerinde durulmuştur. Ardından Kudsî ve şerh metni tanıtılmıştır. Kudsî’nin eserde takip ettiği şerh metodu hakkında bilgiler verildikten sonra metnin transkripsiyonlu bir şekilde günümüz Türkçesine çevirisi sunulmuştur.