Syntactic Initiatives in the Translation of Yunus Emre’s Poems from Turkish to French

Yunus Emre Şiirlerinin Türkçeden FransızcayaÇevirisinde Sözdizimsel Girişimler

Abstract

Translation practitioners know that translating literary discourse is a relativelydifficult activity. This difficulty is directly related to the phonological, lexical, andsyntactic features of the input as well as its semantic and cultural dimensions. Poetry isa particularly difficult type of text; since form and content create an inseparable wholein poetry, one cannot be ignored or sacrificed in favor of the other. Many scholarseven argue that poetry is a type of discourse that cannot be translated. The poems ofYunus Emre, one of the universal folk poets of Turkish poetry, have been translatedinto many languages, including French translations by Tahsin Saraç. This study firstidentifies the general features of poetry discourse and then describes poetry translationfrom a literary perspective. The second part of the study analyzes the translations byTahsin Saraç.

Özet

Çeviri uygulamacıları yazınsal söylemin çevirisinin daha güç bir etkinlik olduğunubilirler. Bu güçlük girdinin sesbilimsel, sözcüksel ve sözdizimsel özelliklerinin yanısıra, anlamsal ve kültürel boyutları ile de doğrudan ilişkilidir. Şiirde biçim ile içerikayrılmaz bir bütün oluşturduklarından birinin öteki lehine göz ardı edilmesi şiirindoğasına zarar verebilmektedir. Bu yönüyle şiir çevirisi çevrilebilirlik tartışmasına dakonu edilmektedir. Tartışma taraflarının büyük bir bölümüne göre de şiir çevrilemeyenbir söylem türüdür. Türk şiirinin evrensel halk şairlerinden Yunus Emre’nin şiirleribirçok dile çevrilmiştir. Diğerleri arasında bu çeviriler Fransızcaya Tahsin Saraç tarafından yapılmıştır. Bu çalışmada öncelikle şiir söyleminin genel özelliklerindensöz edilmekte, şiir çevirisi ana çizgileriyle betimlenmekte ve çeviriyi yazınsal bakışaçısıyla açıklamaya çalışan yaklaşımlar kısaca tanıtılmaktadır. Son aşamada TahsinSaraç tarafından yapılan şiir çevirilerinde kullanılan çevirmen girişimlerinin birdökümü yapılmakta ve örneklendirilmektedir.