Journals / İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi / 2021 / Cilt: 61 - Sayı: 1
A Distinctive Detective Novel: The Deconstruction of Classic Detective Fiction in Haberci Çocuk Cinayetleri
- Pages
- 259–282
- DOI
- —
Abstract
This study is a discussion from a postfeminist perspective of the narrative strategies usedby Perihan Mağden in the detective novel Haberci Çocuk Cinayetleri. These strategiesinclude allowing the readers to be disturbed and criticizing the sexist nature of the crimegenre with its contemporary social structures. At the level of the story, the novel isabout a fantasy world where women are exploited as objects of desire, where the man isglorified by his intelligence, and where the child is transformed into a labour force. Ata deeper level, by using the form and content elements of classical detective, the waysof creating an identity, the emphasis on rationality, and the realities of language, space,and time are questioned, and the strict prescriptiveness of detective literature, whichis defined as formula literature, is deconstructed. Postfeminism reveals the dualitystructure of the detective genre in that it objects to the reduction of literary techniques tomere repetitive mechanisms and to being presented to the interlocutor in cliché decors.Taking action from here and transforming the schematic fiction of the genre by repeatingit, Mağden reveals and deconstructs the hierarchical process, violating the classic genreand expanding the boundaries of the detective.
Özet
Bu çalışmada, Perihan Mağden’in Haberci Çocuk Cinayetleri adlı polisiye romanındaokurları rahatsız etmek ve çağdaş sosyal yapılar ile polisiye türünün cinsiyetçi niteliğinieleştirmek için kullandığı anlatı stratejileri postfeminist bakış açısıyla ele alınmaktadır.Hikâye düzeyinde kadınların arzu nesneleri olarak sömürüldüğü, erkeğin zekâsıylayüceltildiği, çocuğun işgücüne dönüştürüldüğü fantastik bir dünya anlatılmaktadır.Daha derinde ise klasik polisiyenin biçim ve içerik unsurları kullanılarak kimlikyaratma çeşitleri, rasyonalite vurgusu, dil, mekân, zaman gerçeklikleri sorgulanmaktave formül edebiyatı şeklinde tanımlanan polisiyenin katı kuralcılığı yapıbozumauğratılmaktadır. Fantastiğe evrilen yersiz ve zamansız kurgusuyla klasik polisiyeninrasyonaliteden beslenen kuralcılığını zayıflatan eser, cinsiyetin sınırlarını genişletmegirişimleriyle beraber türün kalıplarını sorgulamaktadır. Postfeminizm; mutlakizlek ve karakter kurgularının vurgulandığı bir yapıda, edebî tekniklerin tekrar edendüzeneklere indirgenip klişe dekorlar halinde muhataba sunulmasına itiraz ederekpolisiyenin ikiliklere dayanan yapısını görünür kılar. Buradan aksiyon alan ve türünşematik kurgusunu yineleyerek dönüştüren Mağden, hiyerarşik işleyişi ortaya koyupyapıbozuma uğratarak klasik olanı ihlal eder ve polisiyenin sınırlarını genişletir.Dolayısıyla kaidelere dayanan yapının, tanımlanması mümkün olmayan akışkan biryazın anlayışıyla yer değiştirmesi; cinsiyet ve cinsel yönelim farklılıklarına alanaçar, dışlayan politikaların kucaklayan yaklaşımlara evrilmesini ve bireylerin özgünvaroluşlarının vurgulanmasını sağlar. Okuyucuların karşısına tipik bir muammaserüveniyle çıkmayı reddeden yazar, eserini klasik yapıyla diyalog halinde olan ve herikisi de toplum değiştikçe değişen bir üretim olarak sunar.