Okuma gelisiminde üst dil farkındalığı, sesbilgisel süreçler ve bellek süreçlerinin etkisi: kısa süreli bellek ve çalısma belleği

Özet

Bu makalede, alanyazında okuma gelişimini belirleyen üstdil farkındalığı, sesbilgisel beceriler ile bellek işlevlerine yer veren araştırmalar incelenmiştir. Bu bilişsel süreçler, karmaşık bir süreç olan okuma gelişimini farklı şekilde etkilemektedir. Bu makalede ele alınan araştırmalarda, başarılı bir okuma performansı için üstdil farkındalığının gerekli olduğu sonucuna ulaşılırken; üstdil farkındalığı becerilerinden sesbilgisel farkındalığın okumanın en güçlü yordayıcısı olduğu konusunda fikirbirliği sağlanmıştır. Okuma gelişimi ile kısa-süreli bellek ve çalışma belleği ilişkisini inceleyen araştırmalar ise, çalışma belleğinin kısa-süreli belleğe göre okumada daha etkili olduğu yönünde bulgular elde etmişlerdir. Diğer yandan, okuma gelişimi konusunda çalışmalarını yürüten bazı araştırmacılar, okumanın çok yönlü ve çoklu-etkenli olması nedeniyle okuma gelişimini belirleyecek tek ve en güçlü bilişsel etmenin bulunamayacağını ifade etmişlerdir