On Ibn Hacer al-Heytemi's Real "al-Nimet al-Kubra" and the other "al-Nimet al-Kubra" Related with Him

İbn Hacer el-Heytemî'ye (Ö. 974/1567) Nispet Edilen “en-Ni'metü'l-Kübrâ” İle Onun Özgün “en-Ni'metü'l-Kübrâ”sı Üzerine

Abstract

One of the greatest problems in publishing books is associating a book with the wrong author. One of such examples is the popular book on Prophet's birth (mawlid) called "al-Nimet al-Kubra" which is associated with Ibn Hacer elHeytem1 (d. 974/1567), one of the most significant scholars of the era. This book, known and read by many as a book of mawlid in the Islamic world, is published on behalf of Ibn Hacer by domestic and international publishers. In this context, the present study will examine whether the book should be related to Ibn Hacer. Besides, the study will alsa introduce the book by deeply analyzing its various manuscripts. On the other hand, the study will alsa publicize anather original book of mawlid by Ibn Hacer, alsa called "al-Nimet alKubra". In the end, it will be demonstrated that although Ibn Hacer wrote only the original "al-Nimet al-Kubra", the book has been identified with different titles since early ages.

Özet

Eserlerin araştırılmadan, incelenmeden müelliflere nispeti, böyle kitapların yayımlanması ve ilim camiasına sunulması karşılaşılan mühim sorunlardan biridir. Bunun örneklerinden birisi X/XVI. asrın önemli hadis, fıkıh ve tarih âlimlerinden İbn Hacer el-Heytemî’ye (ö. 974/1567) nispet edilen “en-Ni‘metü’l-kübrâ…” isimli mevlid kitabıdır. Ülkemizde ve bütün İslâm dünyasında tanınan ve mevlid kitabı olarak okunan bu eser, yurt içi ve yurt dışındaki birçok yayınevi tarafından İbn Hacer adına basılmaktadır. Bu çalışmada, söz konusu eserin İbn Hacer’e nispetinin incelenmesinin yanında eserin tanıtımı, yazmaları, çeşitli baskıları ve üzerine yapılan bazı çalışmalar ele alınmaktadır. Bu eserin nispet probleminin yanında ikinci önemli husus onun gölgesinde kalarak bu zamana kadar hak ettiği ilgiyi göremeyerek yayımına bile teveccüh edilemeyen İbn Hacer’in orijinal “en-Ni‘metü’l-kübrâ” isimli mevlid kitabının tespit edilmesi ve tanıtılmasıdır. Bununla birlikte mevlid kitabı olarak sadece mezkûr eseri te’lîf eden İbn Hacer’in, bu eserinin ilk dönemlerden itibaren farklı isimlerle anılması ve daha başka nedenlerden dolayı muhtelif pek çok mevlid kitabı te’lîf ettiğiyle ilgili yanlış ve oldukça yaygın kanaat de burada sorgulanmaya çalışılacaktır. Hatta bu yaygın kanaat bir anonim eser hüviyetinde olan ve asırlardır kullanılagelen en-Ni‘metü’l-kübrâ’nın ona nispet edilme nedeni olarak düşünülmektedir,