The Religious Attitudes That Motive for Practical Atheism

Abstract

Atheism is regarded as a phenomenon that is mostly sophisticated in its two aspects, one theoretical and the other practical form. When the arguments that were put forward by athe-ists to defend themselves are examined, it is understood that the dominant aspect refers to the practical atheism. Practical atheism is based on contradictions and inconsistencies of those who belong to any religious belief or their religious practices. These inconsistencies in religious beliefs, perceptions, and experiences lead some people to backslide from religion and even turn their backs on religion. In this manner, the core of the problem is not God himself, but is the religious perceptions of those who believe in Him and their stances that emerged as a kind of counter-reaction to actions they practiced in this manner. It is known that the basic reason for the emer-gence of such an approach is the concept of the bigotry i.e taassub which was formed by any sect or brethren, thinking strictly that their ideas or claims formed absolute truth. Other reasons caus-ing this aspect can be described as various Salafist approaches, going along with ideas that contra-dict with the reason and adopting bid'ah by rejecting everything new, and various inconsistencies that arise related to this. In addition to some fallacies, existing in the relations between religion and politics, some beliefs, sophisticating what is the sacred one, can be regarded as other reasons that motivated the concept of practical atheism. Also, the Western world has faced with the same problem through clerical minds. It is assumed that the monopolistic pressure of the church made a serious drive to the processes moving away from Christianity and turning especially to practical atheism. This article intends the core patterns which caused people to have tendencies toward practical atheism in the environment in which especially Muslims lived.

Özet

Ateizm, biri teorik, diğeri de pratik olmak üzere iki boyutta ele alınan bir olgu olarak karşımı-za çıkmaktadır. Ateistlerin kendilerini savunmak adına öne sürdükleri argümanlar değerlendiril-diğinde baskın olan boyutun pratik ateizm olduğu görülmektedir. Pratik ateizm bir dine mensup olanların dini inanış ve yaşayışlarındaki çelişki ve tutarsızlıklara dayanır. Dinî inanış, algı ve ya-şantıdaki bu tutarsızlıklar, bazı insanları dine karşı mesafeli durmaya, hatta sırt çevirmeye sevk etmektedir. Bu durumda sorunun kaynağında Tanrı’nın bizzat kendisi değil, O’na inanan insanla-rın din algıları ve buna bağlı olarak gerçekleştirdikleri olumsuz eylemlere karşı ortaya konulan tepkisel bir yaklaşım yer almaktadır. Mutlak doğru olanı yalnızca kendi görüşünün temsil ettiği iddiasına bağlı olarak ortaya çıkan tarikat ve mezhep gibi yapıların ürettiği taassup, bu yaklaşımın ortaya çıkış sebeplerinden birisidir. Akıl düşmanlığı ile birlikte seyreden ve yeni olan her şeye kendisini kapatarak bid’at damgası vuran çeşitli Selefi yaklaşımlar, yine buna bağlı olarak ortaya çıkan türlü tutarsızlıklar olası sebepler arasında sayılabilir. Din-siyaset ilişkilerinde görülen birta-kım yanlışlıklar, kutsal olanın ne olduğuna dönük bazı inanışlar da pratik ateizme götüren sebep-lere eklenebilir. Batı dünyası da aynı sorunu Ruhbanlık anlayışı üzerinden tecrübe etmiştir. Nite-kim kilisenin tekelci baskısı, Hristiyanlıktan uzaklaşmaya ve özellikle pratik ateizme götüren sü-reçlere ciddi katkı sağlamıştır. Bu makalede ağırlıklı olarak Müslümanların yaşadığı coğrafyalarda insanların pratik ateizme yönelmesine zemin oluşturan faktörlerin ele alınması amaçlanmaktadır.