Prominent Sects and Their Pepresentatives in IX/XV. th Century in Ottoman Anatolia

Abstract

Ottoman Empire IX/XV. century entered under the shadow of some political negativities. Political authority, Interregnum Shaken by the turmoil experienced in the period called his period, the mysticism with the Sheikh Bedreddin event that followed it. There was also a break in the area. However, when Çelebi Mehmed (i. 1402-1421) took over the administration and II, who took the throne afterwards. Together with Murad (i. 1421-1444, 1446-1451), these negativities were overcome, The corrupted political authority was re-established. Similarly, the improvement and development in the political field The mystical situation, which has also manifested itself in the field of Sufism, has been showing a positive development for a long time gained momentum. As it is known, IX/XV.th century is a period when Sufi thought became widespread in Ottoman society and its activities accelerated. The Ottoman sultans' respect for the people of mysticism and the love they had for them had a great effect on this. As a result of this positive view, on the one hand, some sects that came to Anatolia before completed their establishment and gained prevalence, on the other hand, it was seen that new sects were established in Anatolia. Hence IX/XV. The century is an important century when new sects were established, the foundations of previous sects were completed, and new sects came from outside to inside. In addition, it is seen that in this century, the sects matured and formed their own dervish lodges and shaped their manners, etiquette and manners, a rich copyright activity was carried out on the etiquette and manners of the sects, and many mystical works were copyrighted.

Özet

Osmanlı Devleti IX/XV. asra siyasî bazı olumsuzlukların gölgesi altında girmiştir. Siyasî otorite, Fetret Devri denilen süreçte yaşanan karmaşa ile sarsılmış, peşinden cereyan eden Şeyh Bedreddin olayıyla tasavvufî alanda da bir kırılma meydana gelmiştir. Ancak Çelebi Mehmed (i. 1402-1421)’in yönetimi ele geçirmesi ve ardından tahta geçen II. Murad (i. 1421-1444, 1446- 1451)’la birlikte bu olumsuzlukların üstesinden gelinmiş, bozulan siyasî otorite yeniden tesis edilmiştir. Siyasî alanda meydana gelen iyileşme ve gelişme benzer şekilde tasavvuf alanında da kendini göstermiş, öteden beri olumlu bir gelişme seyri gösteren tasavvufî durum yeniden ivme kazanmıştır. Bilindiği gibi IX/XV. asır Osmanlı toplumunda tasavvufî düşüncenin yaygınlaştığı ve faaliyetlerinin hızlandığı bir dönemdir. Bunda Osmanlı padişahlarının tasavvuf ehline gösterdikleri hürmet ve onlara karşı besledikleri muhabbetin tesiri büyüktür. Bu olumlu bakışın neticesinde bir yandan Anadolu’ya daha önceden gelen kimi tarîkatlar kuruluşunu tamamlayıp yaygınlık kazanırken diğer yandan Anadolu’da yeni tarîkatların kurulduğu görülmüştür. Dolayısıyla IX/XV. asır, hem yeni tarîkatların kurulduğu, hem daha önce temelleri atılan tarîkatların kuruluşunu tamamladığı hem de dışarıdan içeriye yeni tarîkatların geldiği mühim bir asırdır. Bunun yanında bu asırda tarîkatların, olgunlaşıp kendine has dergâhlarını kurarak usul, âdâb ve erkânını şekillendirdikleri, tarîkatların âdâb ve erkânıyla ilgili zengin bir telif faaliyetinin yürütüldüğü ve tasavvufî pek çok eserin telif edildiği de görülür.