Diyaliz Merkezleri Hakkındaki Yönetmeliklerde Değişen İnsan Kaynakları Standartlarının İncelenmesi

Özet

Giriş: Diyaliz merkezleri hakkındaki yönetmelikte; diyaliz merkezinde ruhsata esasçalışacak personel sayılarına, personelin eğitim, sertifika sınavı, iş ve görev tanımlarınakadar geniş bilgiler yer almaktadır. Türkiye’de ilk diyaliz yönetmenliği 1993yılında çıkarılmış ve günümüze kadar sırasıyla 1998-2005 ve 2010 yıllarında yenidendüzenlenerek yayınlanmıştır. Bu yönetmeliklerde değişik zamanlarda nitelikli personelihtiyacına göre ek maddeler de eklenerek değişiklikler yapılmıştır.Amaç: Türkiye'de ilk olarak yayınlanan diyaliz merkezleri hakkındaki yönetmeliktengünümüze kadar gelen insan kaynakları yönetimini tespit edip, çözüm önerileri sunmak.Yöntem: Ülkede çıkarılmış tüm diyaliz merkezleri hakkındaki yönetmelikler doğrultusunda,resmi kurumların kamuoyu ile paylaştığı verilerinin yorumlanmasıBulgular: Bütün yönetmelikler de hemodiyalizde çalışacak zorunlu sağlık personeliolarak; sertifikalı uzman doktor, diyaliz sorumlu hekimi ve hekim dışı sağlık personelitanımlanmıştır. En ciddi değişiklik hekim dışı sağlık personelinde gözlenmiştir.1993-1998 yönetmeliklerinde sertifika almaya hak kazanmış hemşire, ebe, sağlık memuruçalışabilir iken, 2005 yönetmenliğinde sertifikalı hemşire, sertifikalı acil tıp teknisyeni,diyaliz teknikeri çalışabilir denilmiştir. Sertifikalı uzman hekim, diyaliz sorumluhekimi ve sertifikalı hekim dışı sağlık personellerinin sertifika eğitim ve resertifikasyonuhakkında defaten değişiklikler olmuştur. Diyaliz merkez sayılarının, diyaliz cihazsayılarının ve hasta sayısının artışına paralel olarak nitelikli hekim dışı personelihtiyacını karşılamak için üniversitelerde 2010 yılından itibaren diyaliz bölümleriaçılarak diyaliz teknikeri yetiştirilmeye başlanmıştır.Sonuç ve Tartışma: Bugün itibarı ile mevcut hasta, diyaliz cihaz sayısı ve diyalizmerkezi sayısından çok fazla diyaliz teknikeri yetiştirilmektedir. Kamuda ve özelsektörde diyaliz merkezlerinde ya da ünitelerinde çalışacak sertifikalı hekim bulunmaktadır.Dört kez yeniden çıkarılan diyaliz merkezleri hakkındaki yönetmelik vearada yayınlanan ek maddelere rağmen diyaliz merkezleri ve ünitelerinde çalışacakruhsata esas sağlık personeli planlamasında ve yönetiminde yetersizlikler mevcuttur.Bu sebepten dolayı insan kaynakları yönetimi açısından beşinci bir diyalizyönetmeliğine ihtiyaç vardır.