Incomplete Tafaseer Belonging to Turkish Mufassirs

Abstract

Writing tafseer began since the first century after Hijra. Throughout history, Muslim scholars have written many tafseers. These tafseers make up thousands of volumes of books. There were many scholars who have written tafseers amongst the Ottomans. Some of these have written complete tafseers and others have written tafseers of sections, surahs or ayahs. Shihabuddin Sivasi, Haji Pasha Aydini, Molla Gurani, Husamuddin Bitlisi, Nimatullah Nahjivani, Abussuud Efendi, Muhammed Bedruddin Munshi, Vani Mehmet Efendi, Ayntabi Mehmet Efendi, İsmail Hakki Bursevi, Gogsugur Lutfullah Erzurumi, Molla Halil Siirdi are scholars who have attempted to write a complete tafseer and have succeeded. The Republic period had scholars who have written complete tafseers as well. Muhammed Hamdi Yazir is among them. There were also some scholars who could not complete their tafseers for different reasons. In this study, the focus will be on the incomplete tafseers and on the scholars who attempted to write them. The study also takes into consideration why these tafseers were left incomplete; if they were completed or not by other people and if completed, by who and how it was completed. A brief biography of the mufassirs that are mentioned in the research is also given. The mufassirs of the incomplete tafseers during the Ottoman and Republic periods are put into chronological order based on their years of death.

Özet

Tefsir yazmak, hicretin birinci asrından itibaren başlamış bir faaliyettir. Tarih boyunca Müslüman âlimler çok sayıda tefsir yazmışlardır. Bunlar binlerce cilt tutacak kadar büyük bir yekûnoluşturmaktadır. Osmanlılar arasında da tefsir yazan çok sayıda âlim vardır. Bunların kimisi tamtefsir yazmışken, kimisi de cüz veya sure yahut ayet tefsiri yapmıştır. Şihabuddin Sivasî, Hacı PaşaAydınî, Molla Gürânî, Hüsâmuddin Bitlisî, Nimetullah Nahcivânî, Ebussuûd Efendî, MuhammedBedruddin Münşî, Vanî Mehmet Efendî, Ayntâbî Mehmet Efendî, İsmail Hakkı Bursevî,Göğsügür Lütfullah Erzurumî, Molla Halil Siirdî gibi âlimler tam tefsir yazmak üzere teşebbüstebulunan ve tefsirini tamamlayan müfessirlerdir. Cumhuriyet Döneminde de tam tefsir yazıp tefsirini tamamlayan çok sayıda müfessir vardır. Muhammed Hamdi Yazır bunların başında gelir.Bunların yanında yine Kur’an’ın tamamının tefsirin yapmak maksadıyla tefsir yazmaya başlayanfakat muhtelif nedenlerden dolayı tefsirini tamamlayamayan âlimler de vardır. Bu çalışmadaKur’an’ın tamamını tefsir etmek niyetiyle girişimde bulunan, Kur’an’ın bir kısmını tefsir edenancak tefsirini ikmal etmeye imkân ve fırsat bulmayan müfessirler ve bunların tefsirleri üzerindedurulmaktadır. Bu tefsirlerin neden eksik kaldığı, daha sonra başkaları tarafından tamamlanıptamamlanmadığı, tamamlanmışsa bunu kimin, nasıl yaptığı gibi hususlar da işlenmektedir. Çalışmada sözü geçen müfessirlerin hayatları hakkında da kısa bilgiler verilmektedir. Osmanlı dönemive Cumhuriyet devrinde yazılıp eksik kaldığını tespit ettiğimiz bu tefsirler burada müelliflerininvefat tarihleri esas alınarak kronolojik sıraya göre verilmektedir.