Journals / İslam Araştırmaları Dergisi / 2011 / Cilt: 0 - Sayı: 25

A critique of the western scholarship on 18th century “ıslamic renewal”

Batılı gözüyle modernleşme arifesinde tecdîd*

Pages
27–50
DOI
—

Abstract

Pre-modern Islamic renewal and reform movements have been an attractive sub- ject for western Islamic studies since the colonial era. Although these movements rose in very different parts of the Islamic world, they shared certain viewpoints and discourses on the critique of Islamic disciplines and Islamic societies of their time. This article aims to examine the historical development of the western stud- ies on 18th century Islamic renewal, and demonstrates that they have been heavily influenced by the themes and theoretical frameworks advanced in modern social theory.

Özet

İslâm dünyasında modernleşme sürecinin başlamasından önce ortaya çıkan tecdid hareketleri Batılı akademi için kolonyal dönemden günümüze kadar süren bir ilgi alanı olmuştur. Neredeyse hepsi 18. asırda ve İslâm dünyasının merkez bölgeleri dışında ortaya çıkıp kısa sürede siyasî boyut kazanmış olan bu hareketlerin kaynak ve usul anlayışları ile İslâm toplumları ve İslâmî ilimlerin durumu hakkındaki söylemleri dikkat çekici ortaklıklara sahiptir. Bu çalışma, söz konusu tecdid hareketlerine dair Batılı akademik literatürün gelişimini ele almakta ve bu sürecin Batılı sosyal teorinin tarihine paralel bir şekilde var ol- duğunu öne sürmektedir. Bu amaçla söz konusu literatürü dönemlere ayırarak hâkim öncülleri ve kavramsal çerçeveleri açısından değerlendirmekte ve temel eksikliklerini Batılı İslâm araştırmalarının karakteristikleriyle irtibatlandırmak- tadır.