İdrar Yolu Enfeksiyonu Takipli Hasta ve Ebeveynlerinin Hastalıkları ile İlgili Verilen Sağlık Eğitimi Öncesi ve Sonrası Bilgi, Tutum ve Davranışlarının Karşılaştırılması

Özet

Amaç: Bu çalışma Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nefroloji BilimDalı polikliniğine Mart-Ağustos 2016 tarihleri arasında tekrarlayan idrar yoluenfeksiyonu nedeni ile başvuran çocuk hastalar ile birlikte ailelerine verilen sağlıkeğitiminin, öncesi ve sonrası çocuk ve ebeveynlerin bilgi, tutum ve davranışlarınaetkisinin karşılaştırılması amacıyla yapılmıştır.Metod: Çalışmaya, çocuk Nefroloji polikliniğinde tekrarlayan İYE saptanan,ürolojik anomalisi olmayan hastalar gönüllülük esasına göre dahil edildi. Tümçocuklara ve ailelerine eğitim öncesi ve sonrasında idrar yolu enfeksiyonubelirtilerini, nedenlerini, korunma yollarını ve doğru idrar kültür örneği alınmasıhakkındaki bilgilerini değerlendirmeye yönelik çoktan seçmeli ve birden fazlaseçeneği olan, tamamı kapalı uçlu soru içeren 10 sorudan oluşan anket uygulandı.Tüm çocuklara ve ailelerine araştırmacı tarafından uzman görüşü alınarakhazırlanan eğitim rehberi doğrultusunda, idrar yolu enfeksiyonunu tanıma vekorunma yolları hakkında eğitim verildi.Bulgular: Araştırmaya dahil edilen 23 hastanın tamamı kız, yaş ortalaması 8.21±2.93 yıldı. On katılımcı (%43.5) lise mezunuydu.Eğitim sonrasında idrar yoluenfeksiyonunu tanıma, belirtilerini anlama ve korunma konusunda bilgi sahibiolma oranlarının belirgin arttığı görüldü. Eğitim öncesi dönemde sadece 7 kişi(%30.4) klozet kullanan çocukların ayaklarının yere değmesi gerektiğini bilirken,eğitim sonrası 23 hastanın tamamı biliyordu. Doğru idrar kültür alınmasını eğitimöncesi 14 kişi bilirken eğitim sonrası hepsi biliyordu.İYE den korunmak içintuvalet sonrası temizliğin önden arkaya doğru yıkayarak ve kurulayarak yapılmasıgerektiğini eğitim öncesi 18 kişi (%78,3) doğru yanıtlarken, eğitim sonrası 23(%100) kişi doğru yanıtladı. Kabızlığın idrar yolu enfeksiyonu nedeni olduğunueğitim öncesi 5 kişi (%21.6) bilirken eğitim sonrası 23 kişi (%100) biliyordu.Çişini uzun süre yapmayıp tutmanın idrar yolu enfeksiyonu nedeni olduğunueğitim öncesi 14 kişi (%60.2) bilirken, eğitim sonrası 23 kişi (%100) biliyordu.Sonuç: Tekrarlayan İYE tanısı ile poliklinik izleminde olan hastalara poliklinikmuayene şartlarında bilgilendirme yapılmasına rağmen, ailelerin idrar yoluenfeksiyonu belirtilerini tanıma, enfeksiyondan korunma konularındaki bilgi,tutum ve davranışlarının yetersiz olduğu görüldü. Sağlık eğitimi ile bu konudakibilgi, tutum ve davranışlar olumlu yönde değiştirilebilir. Özellikle bu tür hastalarıntakip ve tedavisinin yapıldığı kliniklerde ve polikliniklerde hasta eğitimisürekli olmalı, eğitim hemşireliğinin oluşturulmasına ve yaygınlaştırılmasınaönem verilmelidir.