The legal status of the human embryo in vitro in procreation procedures in Turkey

Türkiye'de üreme sürecinde oluşturulan tüpteki insan embriyosunun hukuki statüsü

Abstract

Abstract: This paper discusses various medical interventions in embryos in vitro created for the purpose of human procreation, in terms of the rights and protection of the embryo in the context of human rights. The discussion spins around two main points. The first is that rules and measures in Turkish laws and regulations about embryos resulting from in vitro fertilisation do not ensure adequate protection of the embryo. The second is that some medical interventions in human embryos are rather disputable in legal terms since they have been carried out either on a loose legal basis or without fully complying with the regulations. The safety, health and well-being of the embryo as well as the parents are put in danger as a result. The paper examines the legal conditions of in vitro fertilisation, the creation of embryos as saviour siblings, tissue typing, genetic screening of embryos and embryo selection. It identifies the need for a new, sound legislation to protect the dignity and rights of the embryo in vitro.

Özet

Özet: Bu yazıda tüp bebek olarak adlandırılan uygulamalarda embriyoya yapılan çeşitli müdahaleler, insan hakları bağlamında embriyonun hakları ve korunması bakımından tartışılmaktadır. Tartışma iki eksen etrafında sürdürülmektedir. Birincisi, Türkiye'de tüpteki embriyoyla ilgili yürürlükte olan yasalarda ve öteki düzenlemelerdeki kurallar ve önlemler embriyonun korunması bakımından yetersizdir. İkincisi de, tüpteki embriyolar üzerinde ya hukuka aykırı ya da hukuki dayanağı bulunmayan çeşitli tıbbi müdahaleler yapılmaktadır. Böylece, embriyonun olduğu kadar anne-baba adaylarının güvenliği, sağlığı ve iyi-oluşu tehlikeye atılmaktadır. Bu çerçevede, yazıda, tüp bebek uygulamasından yararlanmanın koşulları, kurtarıcı kardeş olarak embriyo yaratılması, doku uyumu aranması, embriyo üzerinde genetik testler yapılması ve embriyo seçimi konuları ele alınmaktadır. Tartışma, üreme amacıyla yaratılan tüpteki embriyonun onurunu ve haklarını koruyan bütünlüklü yasal bir düzenleme yapılmasının gerekli olduğunu göstermektedir.