USER FACTOR IN SPREADING FAKE NEWS IN SOCIAL MEDIA

Abstract

Fake news is a form of news that consists of deliberate disinformation that is spread through traditional news media (print) or online social media. Digital and social media restored and increased the use of fake news. In the post-truth period, the importance of fake news has increased considerably, and it has been used for media organizations to generate online advertising revenue and attract users to their websites. Fake news articles spread from satirical news websites or sources such as individual websites that encourage spreading false information to serve a purpose. It is quite difficult to detect such articles, in which manipulators often hopefully intentionally spread false information. While defining manipulative sources, these channels are not limited, including social media interactions such as WhatsApp, Messenger, e-mail content, and many other features should be looked at. In addition, the reason why the literature used in fake articles and news is quite complicated is the desire to create confusion in the user. Especially the concept of fake news and information manipulation, which has started to talk about itself since 2016, has begun to be frequently discussed within the framework of the sociological strong effects of social media on mass communication. The news media method presented by the new media in the context of user-specific software and the news it chooses to read during the news consumption process brings discussions again in terms of healthy public formation. Although the positions of new media devices and technologies are strong in terms of the spread of counterfeit news and information manipulation, the spread of user-generated counterfeit news brings a point that needs to be emphasized. The article tells us that today's social media user acts as an instrumental bridge in the spread of the fake news, especially if he is concerned about self-verification, away from critical thinking and unaware that he is loaded with excessive cognitive load due to the infinity of social media posts. The article, which discusses various communication, psychology and educational sciences theories within the framework of qualitative research methods, tries to make sense of which points the human factor looks at fake news from an interdisciplinary perspective.

Özet

Sahte haber kasıtlı dezenformasyonun geleneksel haber medyası (basılı yayın) veya çevrimiçi sosyalmedya aracılığıyla yayılan aldatmacalardan oluşan bir haber türüdür. Dijital ve sosyal medya sahte haberlerinkullanımını geri getirmiş ve arttırmıştır. Gerçek sonrası (Posttruth) dönemde sahte haberlerin önemi oldukçaartmış, medya kuruluşları açısından, çevrimiçi reklamcılık geliri elde etmek, kullanıcıyı web sitelerine çekebilmekadına kullanılagelir olmuştur. Sahte haber makaleleri, hiciv haber web sitelerinden veya bir amaca hizmet etmekiçin yanlış bilgileri yayma teşviki olan bireysel web siteleri gibi kaynaklardan yayılım gösterir. Manipülatörleringenellikle kasıtlı olarak yanlış bilgileri yaymayı umut ettikleri bu tür makalelerin tespit edilmesi oldukça zordur.Manipülatif kaynaklar tanımlanırken, WhatsApp, Messenger, e-posta içeriği gibi sosyal medya etkileşimleri dahilolmak üzere bu mecralarla sınırlı olmayıp birçok diğer özelliğe de bakılmalıdır. Bunun yanı sıra sahta makalelerve haberlerde kullanılan literatürün oldukça karışık olmasının nedeni kullanıcıda kafa karışıklığı yaratmaarzusudur.Özellikle 2016 yılından itibaren sıkça kendinden söz ettirmeye başlayan sahte haber ve bilgimanipülasyonu kavramı sosyal medyanın kitle iletişimi üzerindeki sosyolojik güçlü etkileri çerçevesinde sıkçatartışılmaya başlamıştır. Yeni medyanın kullanıcıya özel algotirmik yazılımları ve haber tüketimi sürecindeokumayı tercih ettiği haberler bağlamında sunmuş olduğu haber akışı metodu, sağlıklı kamuyu oluşumu açısındanyine tartışmaları beraberinde getirmektedir. Sahte haber ve bilgi manipülasyonunun yayılımı açısından yeni medyaaygıtları ve teknolojilerinin yerleri her ne kadar güçlü olsa da kullanıcı kaynaklı sahte haberlerin yayılımı hassetenüzerinde durulması gereken diğer bir noktayı beraberinde getirmektedir. Makale özellikle kendini doğrulamakaygısı güden, kritik düşünceden uzaklaşmış ve sosyal medya paylaşımlarının sınırsızlığı nedeniyle aşırı bilişselyükle yüklendiğinin farkında olmayan günümüz sosyal medya kullanıcısının sahte haberin yayılımı konusundaaraçsal bir köprü görevi gördüğünü anlatmaktadır. Nitel araştırma yöntemleri çerçevesinde çeşitli iletişim,psikoloji ve eğitim bilimleri teorilerinin tartışıldığı makale ayrıca interdisipliner bir bakış açısıyla insan faktörününsahte habere hangi noktalardan bakabileceğini anlamlandırmaya çalışmaktadır.