PROTECTION OF SPARE PARTS IN TERMS OF DESIGN AND UNFAIR COMPETITION LAW AND TURKEY’S PROBLEM OF POLITICAL ECONOMY PREFERENCE

TASARIM VE HAKSIZ REKABET HUKUKU AÇISINDAN YEDEK PARÇALARIN KORUNMASI VE TÜRKİYE’NİN EKONOMİ POLİTİK TERCİH SORUNU

Abstract

On 14th September 2004, the EU Commission has issued a draft regarding spare parts for reparation, the purpose of which is to renounce the design protection of spare parts within the EU. Through this liberation, consumers in the spare parts market would be enabled to access lowpriced goods, which would be to their benefit. Moreover, competitive environment would be enhanced, since the protection of spare parts through design law does not have any effect on its technical function or its quality. Unfortunately, this liberalization process could not be finalized. The EU Commission, on 21 May 2014, has withdrawn the draft that aimed to amend Directive 98/71. According to Turkish Law, it is possible to manufacture spare parts (must match) for reparation purposes after 3 years. After the abovementioned discussions that has taken place in the EU, Turkish law, of which the predecessor is EU Law, has to be revaluated regarding the matter. 78% of the automobiles sold in Turkish automotive sector are imported. However, there is a strong a widespread subsidiary industry. Nevertheless, market studies have revealed that, due to the existence of protective legal rules in Turkey, manufacturing of spare parts had evolved into a manufacturing based on assemblage, and that the market shares of independent spare part manufacturers had declined. In this work, discussions and various arguments regarding the issue will be analysed in depth. Furthermore, the ought-to-be legal rules and limits to protection appertaining to Turkish automotive and spare parts markets will be presented.

Özet

AB Komisyonu, tamir amaçlı yedek parçalara ilişkin 14 Eylül 2004tarihinde bir taslak yayımlamıştır. Bunun amacı AB içinde yedekparçaların tasarım korumasından vazgeçilmesidir. Bu liberalleşmesayesinde yedek parça piyasasında tüketicilerin yararına olarak ucuzürünlere ulaşımı mümkün olacak ve rekabet ortamı iyileştirilecektir. Ziratasarım hukukunda yedek parça korumasının, bu ürünün teknik işlevi vekalitesiyle hiçbir ilgilisi bulunmamaktadır. Bu liberalleşme süreci henüztamamlanamamıştır. AB Komisyonu, 21 Mayıs 2014 tarihinde 98/71 s.Yönerge’nin değiştirilmesine ilişkin taslağı geri çekmiştir.Türk hukukunda yürürlükteki mevzuata göre belli bir süre (3 yıl)geçtikten sonra tamir amaçlı kullanım amacıyla yedek parça (must match)üretimi mümkündür. Türk hukukunun mehazı olan AB hukukundaki butartışmalardan sonra Türkiye’nin bu alandaki mevzuatını yeniden gözdengeçirmesi gereklidir. Zira Türk otomotiv pazarında satılan araçların %78’iithal otomobildir. Ancak Türkiye’de yaygın ve güçlü bir otomotiv yansanayii bulunmaktadır. Buna rağmen korumacı bir düzenlemenin hâkimolduğu Türkiye’de zamanla yedek parça üretiminin ağırlıklı olarakmontaja yönelik bir üretim şekli aldığı ve bağımsız yedek parçaüreticilerinin pazardaki paylarının zamanla azaldığı piyasaaraştırmalarıyla da ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada bu tartışmalar vedeğerlendirmeler ayrıntılı incelenerek Türk otomotiv ve yedek parçapazarı açısından olması gereken korumanın sınırı ve hukuki düzenlemeyedönük öneriler getirilecektir.