Journals / İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi / 2019 / Cilt: 10 - Sayı: 2
IMPORTANT ELEMENTS IN THE DEFINITION OF THE PROHIBITION OF ENRICHMENT IN INSURANCE LAW (A comparison Between the Austrian and Turkish Legal Systems)
- Pages
- 504–520
- DOI
- —
Abstract
Insurance is a significant instrument that allows us to recover with minimum loss from any damages that we may sustain in case risks that we face or have the potential to face in our daily lives occur or are actually realized and that ensures the restoration of the insured’s position back to the pre-risk times. Considering its such significance, it is hard to ignore insurance today. Considering the globalization and technological developments etc., there is no need to point out that it will be highly challenging for an individual, in particular, in financial terms, to fight against all those risks, given the further fact that new risks emerge and risk types are very diverse. In reliance on this fact, it will not be wrong to state that insurance is one of the indispensable factors in our life. It is inevitable that such a significant institution will be surely governed by certain basic principles unique to it. These principles applicable in the insurance field are universal ones that are generally accepted all over the world. One of these principles is the “Compensation Principle” or “Principle of the Prohibition of Unjust Enrichment” and it plays a very special role in insurance law. Fundamentals of the argument that insurance shall never be a source of earning for either the policy holder or the insured rely on the principle of the prohibition of unjust enrichment. In line with this principle, the sum payable to the insured shall be neither less nor more than the actually sustained loss and the policy holder or the insured shall not make a profit on it. The presence of such principle has led to the emergence of certain special concepts or actors in the field of insurance. As a matter of fact, thanks to interrelations between these actors, it is understood if there has been a post-risk unjust enrichment ban. These actors are sum insured and insurance compensation. This study will address and examine the actors that are effective in determining whether or not there is an unjust enrichment ban, a fundamental principle of insurance law, especially in light of Versicherungsvertragsgesetz (VersVG) and Turkish Code of Commerce (TTK).
Özet
Sigorta, günlük hayatta karşılaştığımız ya da karşılaşma ihtimalimiz olan risklerin meydana gelmesi durumunda ortaya çıkan zarardan en az hasarla kurtulma imkanı sağlayan ve sigorta ettirenin rizikodan önceki mevcut durumuna kavuşmasını sağlayan önemli bir araçtır. Bu öneme binaen sigorta, günümüzde yadsınamayacak düzeydedir. Globalleşme, teknolojik gelişmeler vb. nazara alındığında, yeni risklerin ortaya çıkması, risk türlerinin çeşiştilik arz etmesi ve bunun karşısında bireyin tek başına mücadele edebilmesinin, özellikle maddi anlamda, güç olduğu tartışmadan varestir. Buradan hareketle sigortanın artık hayatımızın vazgeçilmezlerinden biri olduğunu söylemek hatalı bir ifade olmayacaktır. Böylesi bir önem arz eden alanın kendine özgü bazı temel ilkelerinin olması kaçınılmazdır. Sigorta alanına ilişkin bu ilkeler tüm dünyada genel geçer olarak kabul gören evrensel ilkelerdir. Bu ilkelerden biri olan „Tazminat İlkesi“ ya da „Sebepsiz Zenginleşme Yasağı İlkesi“ sigorta hukuku açısından oldukça özel bir yere sahip olan ilkedir. Sigortanın hiçbir zaman sigorta ettiren ya da sigortalı için bir kazanç kaynağı olamayacağı söyleminin temeli, zenginleşme yasağı ilkesine dayanmaktadır. Bu ilke çerçevesinde sigorta ettirene ya da sigortalıya ödenecek bedel ne uğranılan gerçek zarardan az olacak ne de uğranılan gerçek zarardan fazla olacak, sigorta ettierene ya da sigortalıya kar sağlayacaktır. İlkenin mevcudiyeti, sigorta alanında bazı özel kavramların, aktörlerin de doğmasına sebep olmuştur. Nitekim bu aktörlerin birbirleri ile olan ilişkiler neticesinde, risk sonrası meydana gelen olan zenginleşme yasağının söz konusu olup olmadığı anlaşılmaktadır. Bu aktörler; sigorta bedeli (Versicherungssumme), sigorta bedeli (Versicherungswert) ve sigorta tazminatı (Ersatz) olarak karşımıza çıkmaktadır. İş bu çalışma ile, sigorta hukukunda temel ilke olan zenginleşme yasağının söz konusu olup olmadığının belirlenmesinde etkin olan aktörler, özellikle Avusturya Sigorta Sözleşmesi Kanunu (Versicherungsvertragsgesetz-VersVG) ve Türk Ticaret Kanunu (TTK) kapsamında ele alınarak incelenecektir.