Educational technology usage of pre-service and in-service science and technology teachers

Abstract

Amaç ve Önemi: Teknolojinin gelişmesi insan hayatının birçok alanını derinden etkilemiştir. Teknolojinin en önemli etkisi, öğrenme ve öğretme alanında olmuştur. Gelişen teknolojiyle birlikte öğretme sanatında yeni yaklaşımlara ve araçlara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu araçların başında öğrenme ve öğretme alanında kullanılan eğitim teknolojileri gelmektedir. Gelişen eğitim teknolojileri ve yöntemleri sayesinde, öğretmenler beceri ve yeterliliklerini arttırarak daha etkili olacaklardır. Bu sayede, teknolojik araçlarla öğretme, insanların daha iyi performans sergileyebilmesine imkân sağlayacaktır. Ayrıca, eğitimde kullanılacak teknolojik araçlar sayesinde, sınıf içerisinde öğrenim başarısının olumlu yönde etkilenmesi beklenmektedir. Bu durum, ancak eğitimde teknolojik araçların iyi bilinmesi ve yeterli derecede kullanıldığında mümkün olacaktır. Bu çalışmanın amacı, fen ve teknoloji öğretmen ve öğretmen adaylarının eğitim teknolojilerine ilişkin bilgi düzeylerini, kullanım düzeylerini ve sahip olmak istedikleri bilgi düzeylerini belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda aşağıdaki sorulara cevap aranmıştır.■Fen ve teknoloji öğretmen ve öğretmen adayları, eğitim teknolojilerinin kullanımıyla ilgili olarak kendilerini nasıl tanımlamaktadırlar?a) Yüksek lisans derecesine sahip olmak, öğretmenlerin teknoloji kullanımındaki tercihlerini etkiler mi? b) Fen ve teknoloji öğretmen ve öğretmen adaylarının eğitim teknolojileri hakkındaki bilgi düzeyi, sınıfta bu teknolojilerin çeşitli amaçlarla kullanımını etkiler mi?■Fen ve teknoloji öğretmen ve öğretmen adaylarının bilgisayar kullanımı ile ilgili bilgi seviyeleri ve beklentileri arasında fark var mıdır?■Mesleki deneyim, öğretmenlerin bilgisayarın eğitimde kullanılabileceği alanlarla ilgili bilgi düzeylerini ve sahip olmak istedikleri bilgi düzeylerini etkiler mi?■Fen ve teknoloji öğretmen adayları çalışmalarını hazırlarken teknolojik araçların kullanımına ne ölçüde ihtiyaç duymaktadırlar?■Fen ve teknoloji öğretmenleri, öğrencilerinin ödevlerini hazırlarken teknolojik araçları ne kadar sıklıkla kullandıklarını ifade etmektedirler?Yöntem: Çalışmanın örneklemini, Sakarya ilinde görev yapan 33 fen ve teknoloji alan öğretmeni ile Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Fen Bilgisi Eğitimi Anabilim dalında okuyan, 76 dördüncü sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Uygulama, 2008-2009 öğretim yılının bahar döneminde ilişkisel tarama modeli kullanarak yapılmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarak, üç bölümden oluşan teknoloji anketi kullanılmıştır. Birinci bölüm, betimsel sorulardan, ikinci bölüm, Metiri grup teknoloji anketinden alınan sorulardan, üçüncü bölüm ise Pedersen ve Yerrick (2000) tarafından geliştirilen anketin sorularından oluşmaktadır. Bu anketin uyarlama çalışması Türkmen (2005) tarafından yapılmıştır. Ölçek, 5'li Likert tipi bir derecelendirmeye sahiptir. Ölçeğin iç-tutarlılık güvenirlik katsayıları iki ve üçüncü bölüm için .833 ve .972 olarak bulunmuştur.Bulgular: Araştırma hipotezlerinin test edilmesinde, "Varyans Analizi" (ANOVA) ve "t-testi" kullanılmıştır. Elde edilen bulgular hipotezlere göre şu şekildedir. Fen ve teknoloji öğretmen ve öğretmen adaylarının eğitim teknolojilerini kullanımına yönelik algı puanlarının ortalaması arasında, öğretmenler lehine fark bulunmuştur. Yüksek lisans derecesine sahip olan ve olmayan öğretmenlerin B2. soruya (Eğitim için teknolojiği nasıl kullanacağımı planlarken, bu teknolojinin etkilerini inceleyen güncel araştırmaları kullanırım) verdikleri cevaplar arasında, anlamlı bir fark bulunmuştur. Eğitim teknolojileri hakkında bilgi düzeyi yüksek olan öğretmen ve öğretmen adayları, eğitim teknolojileri hakkında bilgi düzeyi düşük ve orta düzeyde olanlara göre eğitim teknolojilerini daha fazla kullandıklarını belirtmişlerdir. Fen ve teknoloji öğretmen ve öğretmen adaylarının bilgisayar kullanımı ile ilgili bilgi seviyeleri ve beklentileri arasında farklılık vardır. Mesleki deneyimin değişmesi ile "bilgisayarın kullanılabileceği alanlara" yönelik görüşler arasında fark bulunmuştur. On beş yıl ve üzeri deneyime sahip öğretmenler, diğerlerine göre daha düşük ortalamaya sahiptir. Öğretmen adayları çalışmalarını hazırlarken eğitim teknolojilerine ihtiyaç duyma ortalamaları, "bazen ile sıklıkla" arasında yer almaktadır. Fen ve teknoloji öğretmenleri ise öğrencilerinin ödevlerini yaparken eğitim teknolojilerini bazen kullandıklarını ifade etmişlerdir.Sonuç ve Öneriler: Genel olarak öğretmenler ve öğretmen adayları eğitim teknolojileri ile ilgili sahip oldukları bilgi ve kullanım düzeylerini yeterli görmemekte olup, sahip olduklarından daha üst düzeyde bilgiye ve kullanım düzeyine ulaşmak istediklerini belirtmişlerdir. Buradan hareketle, hem öğretmen adaylarının hem de aktif öğretmenlerin eğitim teknolojileri hakkında daha fazla eğitim alma ihtiyacı içinde olduğu söylenebilir. Bu sorun, nitelikli hizmet içi eğitim ve öğretmen yetiştirmede gerekli derslerin programa ilave edilmesiyle çözülebilir. Eğitim teknolojilerinde bireylerin gelişen teknolojilere ayak uydurabilmesi için eğitim fakültelerinde ilgili derslerin ve hizmet içi eğitim programlarının içeriklerinin periyodik olarak gözden geçirilmesi gereklidir. Bunu yaparken, eğitim teknolojileri sadece bilgisayar teknolojileri kapsamında sınırlandırılmamalıdır.