Organizational Culture and Teacher Leadership in Educational Organizations: Mediation Role of Leader-Member Exchange

Eğitim Örgütlerinde Örgüt Kültürü ve Öğretmen Liderliği: Lider- Üye Etkileşiminin Aracılık Rolü

Abstract

The aim of this study is to examine mediation effect of leader-member exchange in relationship between organisational culture and teacher leadership in educational organisations. The sample of the study consists of 502 teachers working in primary and secondary schools in district of Gaziantep, Şahinbey in 20142015 academic year. Quantitative data of the study has been gathered through “Organisational Culture Scale” developed by Glaser, Zamanou and Hacker (1987), “Teacher Leadership Scale” developed by Beycioğlu (2009) and “Leader-member Exchange Scale” developed by Liden and Maslyn (1998). In the analysis of data, structural equation model, regression and correlation analyses have been used. The main results of the research are as follows: There is a high level relationship between organisational culture and teacher leadership – leadermember exchange. There is a moderate, positive and significant relationship between - leader member exchange and teacher leadership. Organisational culture is a significant predictor of both teacher leadership and - leader member exchange. According to teachers’ perceptions, interaction of schools’ organisational culture and - leader member exchange is at moderate level. Teachers often demonstrate teacher leadership. Teachers’ leader-member exchange perceptions was found to be partial mediator role in the relationship between organizational culture and teacher leadership. As a result of interviews hold with teachers and school principals, it has been revealed that teachers are not participants in school decisions, teachers’ meetings hold at school are not effective and efficient, teachers are eager for professional development but in this respect, they are not given opportunity. By the way, it has been found out that relationship among teachers at school at a sufficient level and teachers are willing for institutional development

Özet

Bu araştırmanın amacı, öğretmen algıları doğrultusunda; ilkokul ve ortaokullardaki örgüt kültürü ile lider- üye etkileşim düzeylerinin öğretmen liderliğine olan etkisinin belirlenmesi ve bu ilişkide lider-üye etkileşim düzeyinin aracılık rolünün bulunup bulunmadığını incelemektir. Araştırmanın örneklemi, 2014-2015 eğitim- öğretim yılında Gaziantep ili Şahinbey ilçesinde bulunan ilk ve ortaokullarda görev yapan 502 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmada veriler, Glaser, Zamanou ve Hacker (1987) tarafından geliştirilen "Örgüt Kültürü Ölçeği", Beycioğlu (2009) tarafından geliştirilen "Öğretmen Liderliği Ölçeği" ve Liden ve Maslyn (1998) tarafından geliştirilen "Lider-Üye Etkileşimi Ölçeği" ile toplanmıştır. Verilerin analizinde, yapısal eşitlik modeli analizi ile birlikte, regresyon ve korelasyon analizleri kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgular: Örgüt kültürü ile öğretmen liderliği ve lider-üye etkileşimi arasında yüksek düzeyde; lider-üye etkileşimi ile öğretmen liderliği arasında orta düzeyde pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Örgüt kültürü hem öğretmen liderliğinin hem de lider-üye etkileşiminin anlamlı bir yordayıcısıdır. Öğretmenlerin lider-üye etkileşimi algılarının örgüt kültürü ve öğretmen liderliği arasındaki ilişkide kısmi ara yordayıcı olduğu saptanmıştır. Okul müdürlerinin okullarında öğretmen liderliğini teşvik eden ve destekleyen bir okul kültürü oluşturmaları, ilişkiye yönelik bir liderlik tarzını benimsemeleri öğretmen liderliğinin ortaya çıkmasına ve gelişimine katkı sağlaması açısından önemli görülmektedir