Haberlerin Eşitsiz Ulus-ötesileşmesi: Fransa da Türkiye Haberleri Örneği

L'inégale transnationalisation de l'information « turque »: le cas de la médiatisation de la Turquie en France

Abstract

This article aims to study contemporary processes of production and transnational circulation of news, from a study of the Turkish news in French generalist media. After roughly characterized the average position of Turkey in highly competitive international field of news, the first part examines the geopolitics of this market by showing how, through the study of the population of the foreign media correspondents in Turkey, it is dominated by a few media and especially some countries, which today provide the bulk of the raw material of the information. The second part, which deals with the presence of the French media in Turkey, shows its relative weakness but also the fact that they are intended primarily for social groups heavily endowed with cultural and/or economic capital. The third shows, from a content study, the overall homogeneity of journalistic productions on Turkey around some mainstream themes (human rights, Islam, etc.) building a social space of these productions. This article is based on a survey by interviews and observations in Turkey and a study of productions of the print and broadcast media in France between the 1980s and the 2000s.

Özet

Bu makale Fransız medyasında da yer bulan Türkiye hakkındaki gündemin incelenmesi yoluyla haberlerin çağımızdaki uluslararası üretim ve dağıtım sürecini ele almaktadır. Ulus-ötesi haber üretiminin son derece rekabetçi ulusal ve uluslararası uzamında Türkiyenin konumunun ne olduğunu ortaya çıkardıktan sonra, çalışmanın ilk kısmı, Türkiyede çalışan yabancı medya mensuplarının kimler olduğuyla birlikte, haber piyasasının jeo-politik özelliklerine odaklanmaktadır. Ardından çalışmada, Türkiyede bulunan Fransız medyası üstünde durulmakta, Fransız medya çalışanlarının ve temsilcilerinin sayısının Türkiyede göreceli olarak düşük olduğunu saptayarak, bu nicel zayıflığın söz konusu Fransız medya çalışanlarının çalıştığı medya gruplarının ekonomik ve/veya kültürel sermayesi güçlü toplumsal gruplar için haber yapmasıyla kapandığını ileri sürmektedir. Son olarak bu çalışma, bir örneklem analizine dayanarak küresel haber piysasında Türkiye hakkındaki haberlerde belli izleklerin türdeş bir şekilde üretiminin söz konusu olduğuna (örneğin, insan hakları ve İslam, vb.) dikkati çekerek, bu haber lerin üretiminin hangi toplumsal mekanda gerçekleştirildiğini bu mekanı bölen hiyerarşileri de ele almaktadır. Bu makale, Türkiyede gerçekleştirilen söyleşilere ve gözlemlere dayanmasının yanı sıra Fransada 1980 ve 2000li yıllarda Fransız yazılı ve görsel medyasında yayınlanan Türkiye ile ilgili haberleri de dikkate almaktadır.