GEOLOGY AND MASSIVE SULFIDE ORES OF THE KÜRE AREA, THE PONTIC RANGES, NORTHERN TURKEY

KÜRE CİVARININ MASİF SÜLFİT YATAKLARI VE JEOLOJİSİ, PONTİDLER (KUZEY TÜRKİYE)

Abstract

This study deals with the rocks and the massive sulfide deposits of the Küre area, situated on the western flank of the Pontic Ranges, northern Turkey. Paleomagnetic aspects are treated in a special publication. The Küre area is chiefly made up of eugeosynclinal accumulations comprising subgraywacke and black shale and a submarine basalt complex. Chemical analyses of the various basaltic rocks and related dikes have been made. A geochemical study of the basaltoids indicates that they represent an abyssal, tholeiitic magma. A major north-southerly fault system has been a duct for hydrothermally deposited massive sulfide emplacements along zones of weakness in the basaltic sequence adjoining the eugeosynclinal sediments. The hydrothermal ore solutions caused metasomatic alterations in the basaltoids. These include chloritic alteration, silicification, replacement brecciations, argillic alteration, uralitization, albitization, and calcitization. The massive sulfide ores consist of pyrite, chalcopyrite, bornite, covellite, sphalerite, digenite, marcasite, tennantite, and carrollite and have average copper contents of 6 % in the Bakibaba mine and 3 % in the Aşıköy mine. The paleomagnetic determination in the different units suggests that this part of the Pontic Ranges was rotated ca 70° counterclockwise since the Permian.

Özet

Bu çalışma Küre civarının Pontid sıradağları, Kuzey Türkiye, masif sülfit yataklan ve kayaç türleri ile ilgilidir. Paleomanyetik özellikler başka bir yayında ele alınmıştır. Küre civarı genellikle subgrovak ve siyah şeyllerden oluşan öjeosenklinal birikimler ve denizaltı bazalt kompleksinden oluşmuştur. Çeşitli bazaltik kayaçların ve bunlarla ilişkili daykların kimyasal analizleri yapılmıştır. Bazaltoidlerin jeokimyasal incelenmesi, abisal, toleyitik magmayı temsil ettiklerini göstermektedir. Kuzey-güney yönlü bir fay sistemi, hidrotermal masif sülfit yataklarını öjeosenklinal tortulların yakınında bazaltik dizilim içinde zayıf zonlarda yerleşmesi ile oluşturmuştur. Hidrotermal cevher eriyikleri, bazaltoidler içinde metasomatik alterasyonlara neden olmuştur. Bunlar kloritleşme, silisleşme, replasman breşlenmesi, arjilleşme, uralitleşme, albitleşme ve kalsitleşmeyi içermektedir. Masif sülfit cevherleşmesi pirit, kalkopirit, bornit, kovalit, sfalerit, dijenit, markasit, tenantit ve karolit minerallerini içermekte olup, balar içeriği Bakibaba madeninde % 6 ve Aşıköy madeninde % 3 tür. Çeşitli birimlerde yapılan Paleomanyetik ölçümler Pontidler'in bu bölümünün Permiyenden beri 70° saat yönünün tersine döndüğünü göstermektedir.