GENERAL GEOLOGICAL SETTING AND THE STRUCTURAL FEATURES OF THE GULEMAN PERIDOTITE UNIT AND THE CHROMITE DEPOSITS (ELAZIĞ, EASTERN TURKEY)

GULEMAN (ELAZIĞ) KROM YATAKLARI VE PERİDOTİT BİRİMİ'NİN GENEL JEOLOJİ KONUMU VE YAPISAL ÖZELLİKLERİ

Abstract

The Guleman peridotite unit covering an area of about 200 km2 is made up of tectonite and cumulate rock groups. Tectonite forms 65 %, the remainder being cumulates. Cumulates broadly encircle and rest on tectonites. Both groups of rocks include chromite deposits but those found in tectonites are far more important than the others. The mineralogy and petrology of the peridotites is briefly described. A thick dunite unit in the Kef area is defined as a transition zone between cumulate and tectonite on the basis of field relations and textural features they exhibit. Batı Kef which is one of the major chromite deposit in the area is situated at the base of this thick dunite unit. Numbers of major chromite deposits are located in harzburgite with a thin dunite envelope around them. Chromite deposits in Guleman are classified as alpine or podiform type but they demonstrate extensive continuation along their strike as well as dip directions. The peridotile unit dealt with here presents rather orderly internal structural patterns. Layering and foliation in the peridotite are invariably found parallel to each other. Chromite bodies which have primary contact relations with the host peridotite are also parallel to the layering and foliation, thus the chromite bodies themselves form an important element in the internal structure of the peridotite. Chromite deposits have been divided into groups on the basis of the local lithological and structural characters of the host peridotite and the characteristic features of the chromite deposits themselves. Some of these chromite deposits are described and their relations to the host peridotite is discussed

Özet

Guleman Peridotit Birimi 200 km2 kadar bir alan kaplamakta olup, birimin % 65 ini tektonit, geri kalan kısmını ise kümülat grubu kayaçlar oluşturmaktadır. Kümülat grubu kayaçlar tektonitlerin üzerinde ve genel olarak onları çevreler konumda bulunmaktadır. Her iki kayaç grubu içinde de krom yatakları bulunmasına karşın, tektonitler içinde bulunanlar çok daha önemlidirler. Bu yazıda tektonit ve kümülat grubu kayaçların mineraloji ve petrolojisi kısaca verilmektedir. Saha ilişkileri ve gözlenen bazı doku özelliklerine dayanarak Kef yöresindeki kalın dünit birimi, tektonitler ile kümülatlar arasında geçiş zonu olarak nitelendirilmiştir. Bölgenin belli başlı krom yataklarından olan Batı Kef yatağı, geçiş zonu olarak nitelendirilen bu dünit biriminin taban kesiminde bulunmaktadır. Bölgedeki diğer bazı önemli krom yatakları ise harzburgitler içinde ince bir dünit kılıfı ile birlikte bulunmaktadırlar. Guleman yöresindeki krom yatakları Alpin veya podiform tip olarak sınıflandırılmalarına karşın, bu tip yataklarda genelde görülmeyen biçimde Guleman krom yataklan gerek doğrultu ve gerekse eğim yönünde büyük devamlılık göstermektedir. Guleman Peridotit Birimi'nin burada konu edilen bölümü oldukça düzenli bir iç yapı düzeni sergilemektedir. İç yapı elemanlarını oluşturan bantlanma ve yapraklanmalar birbirlerine paraleldir. Yankayaç ile ilksel ilişki içinde bulunan krom yatakları, diğer iç yapı elemanlarına paralel olup, kendileri de peridotit biriminin önemli bir iç yapı elemanını oluşturmaktadır. Krom yataklarının özellikleri ile peridotit biriminin sergilediği yöresel litoloji ve yapı özellikleri göz önüne alınarak, Guleman krom yataklan bazı bölümlere ayrılmıştır. Bu çalışmada peridotit biriminin çeşitli bölümlerinde bulunan bazı krom yatakları anlatılmakta, yatakların yankayaçlarla ilişkileri tartışılmaktadır.