ekonomik çıkarların temsili ve demokrasi: çıkar temsil modelleri ve avrupa birliği*

Abstract

Interest representation seems to be among the most important determinants of democratic legitimacy in the European Union (EU). In this perspective interest representation models deserve to be studied within the institutional framework. The present analysis focuses on three main models in the sui generis environment of the EU and with reference to the historical background of the European Union. Firstly, the notions of pluralism, corporatism and neo-corporatism are explained from an economic-interest perspective. Then, the paper discusses the role of neo-corporatist tendencies in the EU, focusing on the period following the Single European Act (1986) and the Maastricht Treaty (1993) focusing on their contribution to the democratic legitimacy of the Union. In the last section, the Lisbon Treaty (2009) that led to the valid system today will be evaluated on the basis of multi-level governance model. It also deals with the positions of the social partners during the developments mentioned. The paper concludes that a governance system having corporatist and pluralist components together is visible. This means more legitimacy for the European Union.

Özet

Avrupa Birliği (AB)'nde demokratik meşruiyetin temel belirleyicileri arasında çıkar temsili konusu başat rol oynamakta, bu kapsamda kurumsal yapı içerisindeki çıkar temsil modelleri incelemelere konu olmaktadır. Bu çalışma AB'nin kendine has yapısı ve AB'ne giden tarihsel arka plan içerisinde üç temel model üzerinde yoğunlaşmaktadır. İlk olarak çoğulculuk, korporatizm ve yeni korporatizm kavramları ekonomik çıkarlar perspektifinden ele alınmaktadır. İkinci olarak Avrupa Tek Senedi (1986) ve Maastricht Anlaşması (1993) ile ilerleyen süreçte AB'deki yeni korporatist eğilimlere ilişkin gelişmeler Birliğin demokratik meşruiyetine katkıları açısından sunulmaktadır. Son bölümde ise, bu gelişmeler ışığında günümüzde geçerli olan yapıyı oluşturan Lizbon Antlaşması (2009) da çok düzlemli yönetişim modeli temelinde ele alınacaktır. Söz konusu süreç- lerde sosyal tarafların pozisyonları ise bir diğer konuyu oluşturmaktadır. Sonuç olarak, hem korporatist hem de çoğulcu bir sistemden beslenen bir yönetişim tarzı karşımıza çıkmaktadır. Bu durum AB için daha fazla meşruiyet anlamına gelmektedir.