Examination of Some Variant Readings Related to the Hiatus in the Recitation Science

Abstract

In this study, the subject of hiatus was considered and the this letter’s place in the recitation knowledge was reviewed. There are the disputes among the recitation’s scholars about whether the hiatus is accepted or not as a separate letter in Arabic alphabet, and about its reading as there is a dispute related to its origin and quality. These recitation disputes occur in the position of hiatus in a sentence. The hiatus has been read in the different recitations with its position as there are two hiatuses in the same word, there are two hiatuses in two words and there is a hiatus in a word. These recitation angles related to the hiatus were stated with the terms specific to itself like the investigation, facility, alteration. Not only the reading differences related to the hiatus which is available in the category of phonetic differences and doesn’t affect mostly on the verse were mentioned in many interpretation sources which have been from the first period to today but also they were mentioned in the recitation sources. In this sense, the aforementioned angles were reviewed in the interpretation and recitation sources and the approach of knowledge people to the reading differences related to the hiatus was tried to be determined

Özet

Bu çalışmada hemze konusu ele alınarak bu harfin kıraat ilmindeki yeri incelenmiştir. Hemzenin Arap alfabesinde müstakil bir harf sayılıp sayılmayacağı, mahreçleri ve sıfatları konusunda ihtilaf olduğu gibi okunuşu konusunda da kıraat âlimleri arasında ihtilaflar vardır. Bu kıraat ihtilafları hemzenin cümledeki konumuna göre oluşmaktadır. Nitekim aynı kelimenin başında iki hemzenin yan yana gelmesi, birinin sonunda ikincisinin başında olmak üzere iki ayrı kelimede olması ve kelimede tek başına olması yönüyle hemze bulunduğu konum itibariyle farklı kıraatlerle okunmuştur. Hemze ile ilgili bu kırat vecihleri tahkîk, teshîl, ibdâl şeklinde kendisine has terimlerle ifade edilmiştir. Fonetik farklılıklar (usul) kategorisinde yer alan ve çoğunlukla ayetin anlamına etki etmeyen hemze ile ilgili bu okuyuş farklılıkları sadece kıraat kaynaklarında değil ilk dönemden günümüze kadar olan birçok tefsir kaynaklarında da yer almıştır. Bu bağlamda çalışmada zikredilen vecihler tefsir ve kıraat alanıyla ilgili kaynaklarda incelenmiş ve ilim ehlinin hemze ile ilgili okuyuş farklılıklarına yaklaşımı tespit edilmeye çalışılmıştır.