ABU AL-MU‘ĪN AL-NASAFĪ AND HIS HUSN-QUBH CONCEPT

Abstract

Al-Mu‘īn Al-Nasafī, one of the important figures of Maturidism, is a scholar who, in addition toestablishing the systematic of the school of Maturidism, has also been very influential on Muslimthought in general. One of his theological views, in which he had original ideas, is his thoughtson husn-qubh. In the study, Al-Nasafī's views on the issue of husn-qubh (good-bad) were analyzedcomparatively by considering different variables. Al-Nasafī's balance of mind and transmissionin the question of husn-qubh and the new meanings he brought to the concept of wisdom causedhim to take a place among the sources that should be consulted on this issue. In general, Al Nasafī argues that all good or bad events in the issue of husn-qubh take place with the permissionand creation of Allah. The main reason for his thinking in this way is seen to be the influence ofthe ancient beliefs in the geography where he and the leader of the sect lived. As a matter of fact,it was not easy to erase the traces of the religious beliefs that were active in the Khorasan regionas dualistic and the idea that the creator of good and bad things was two different gods that wereplaced in the subconscious of the newly Muslims of the region. On the one hand, Al-Nasafī states that the creation of all good or bad deeds is God; On theother hand, he claims that people will be responsible for their actions on the grounds that theyhave reason and free will. According to him, this situation is not against oneness, morality andjustice. Because God creates human actions according to their wishes and desires. Because Godcreates human actions according to their wishes and desires. As Al-Nasafī's views on husn-qubhare also related to the issue of evil, which is still fresh from the current perspective, it is importantto present it in a healthy way.

Özet

Mâtürîdîliğin önemli simalarından Ebü’l-Muîn en-Nesefî, görüşleriyle Mâtürîdîlik ekolününsistematiğini kurmasının yanı sıra aynı zamanda genel olarak Müslüman düşüncesi üzerinde deoldukça etkili olmuş bir bilgindir. Onun özgün fikirlere sahip olduğu kelâmî görüşlerinden biride hüsün-kubuh konusundaki düşünceleridir. Çalışmada, Nesefî’nin hüsün-kubuh (iyi-kötü) meselesi hakkındaki görüşleri, farklı değişkenlerdikkate alınarak mukayeseli olarak analiz edilmiştir. Hüsün-kubuh meselesinde Nesefî’nin akıl nakil dengesini kurması ve hikmet kavramına kazandırdığı yeni anlamlar dolayısıyla bu konudakendisine başvurulması gereken kaynaklar arasında yer edinmesine neden olmuştur. Genel olarakNesefî, hüsün-kubuh meselesinde iyi veya kötü tüm olayların Allah’ın izni ve yaratmasıylagerçekleştiğini savunmaktadır. Onun bu şekilde düşünmesinin temel nedeni, kendisinin vemezhebinin önderinin yaşadığı coğrafyadaki kadim inançların etkisi olduğu görülmektedir.Nitekim Horasan bölgesinde etkin olan dini inançların düalist bir nitelikte olması ve yeniMüslüman olmuş bölge halkının bilinçaltına yer etmiş iyi ve kötü şeylerin yaratıcısının iki farklıtanrı olduğu düşüncesinin izlerinin silinmesi kolay olmamıştır. Nesefî, bir yandan iyi veya kötü tüm fiillerin yaratıcısının Allah olduğunu ifade ederken; diğeryandan akla ve özgür iradeye sahip olduğu gerekçesiyle insanların kendi eylemlerden dolayısorumlu olacaklarını iddia eder. Ona göre bu durum, tevhid, ahlak ve adalete aykırı bir durumdeğildir. Çünkü Allah, insan fiillerini onların istek ve arzularına göre yaratmaktadır. Nesefî’ninhüsün-kubuh hakkındaki görüşleri, güncel açıdan halen tazeliğini koruyan kötülük meselesiyle deilgili olmasından dolayı, sağlıklı bir şekilde ortaya konulması önem arz etmektedir.Anahtar Kelimeler: Kelâm, Hüsün-Kubuh, Ebü’l-Muîn en-Nesefî, Akıl-Nakil, Hikmet-Adalet.