Journals / İHYA Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi / 2021 / Cilt: 7 - Sayı: 1

LOOK AT ISLAMIC POLITICAL THOUGHT WITH THE EYE OF SUFI: CALIPH ʿUMAR IBN ʿABD AL-ʿAZĪZ IN HİLYAT AL-AWLIYĀ’

İSLÂM SİYASET DÜŞÜNCESİNE SÛFÎ GÖZÜYLE BAKMAK: HİLYETÜ’L-EVLİYÂ’DA HALİFE ÖMER B. ABDÜLAZİZ

Pages
243–261
DOI
—

Abstract

This work deals with the qualities of ʿUmar ibn ʿAbd al-ʿAzīz as the just sultan, as described by the Hilyat al-awliyā’ of Abū Nuʿaym al-Iṣfahānī (d. 430/1038). For, the only political personality that Abū Nu‘aym mentions among the sufīs in his work -except for the rashid caliphs- ‘Umar b. ‘Abd al-‘Azīz. Therefore, it can be said that Abū Nu‘aym's description of ‘Umar b. ‘Abd al-‘Azīz's rule in his work is one of the first sources of Islamic political thought texts. This work aims to reveal the qualities of the just sultan in Islamic political thought through the eyes of the sufī author of Hilyat al-awliyā’, who is the source of the earliest data for Islamic political thought, albeit indirectly. Although the author did not comment and included narrations in Hilyat al-awliyā’ the focus of this work was that he placed ʿUmar ibn ʿAbd al-ʿAzīz among the sufīs in his work and the narrations about him were about politics

Özet

Bu makale, Platon’un Devlet’inde idealize edilen filozof-kralın karşılığı olarak İslam siyasetdüşüncesinde sırasıyla peygamber-kral, râşid halife ve âdil sultan/velî-emîr şeklinde ortaya çıkanyöneticilerden, âdil sultan/velî-emîr olarak Ömer b. Adülaziz'in (ö. 101/720) vasıflarını, EbûNu‘aym el-Isfahânî'nin (ö. 430/1038) Hilyetü'l-evliyâ'sının tasvir ettiği üzere ele almaktadır. ZiraEbû Nu‘aym'ın eserinde sûfîler arasında zikrettiği tek siyasî kişilik -râşid halifeler istisnâ tutulursaÖmer b. Abdülaziz'dir. Dolayısıyla Ebû Nu‘aym'ın eserinde çizdiği Ömer b. Abdülaziz'inyönetimine dair tasvirin, İslam siyaset düşüncesi metinlerinin ilk kaynaklarından biri olduğusöylenebilir. Makale, İslam siyaset düşüncesi için dolaylı da olsa en erken tarihli verilere kaynaklıkeden Hilyetü'l-Evliyâ'nın, sûfî müellifinin gözünden İslam siyaset düşüncesinde âdil sultanınvasıflarını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Hilyetü'l-evliyâ'da müellif her ne kadar yorum yapmayıprivayetlere yer vermiş olsa da onun eserinde Ömer b. Abdülaziz'i sûfîlerin arasına yerleştirip onunhakkındaki rivayetlerin ağırlık noktasının da siyasetle/yönetimle ilgili olması bu makalenin odaknoktasını meydana getirmiştir.