Sensitivity Analysis of Earthquake Using the Analytic Hierarchy Process (AHP) Method: Sample of Adana

Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) Yöntemi Kullanılarak Deprem Duyarlılığının Analizi: Adana Örneği

Abstract

Turkey is a country where various disasters occur frequently due to its geological structureand position, climatic characteristics, and morphology. Earthquake, flood, and landslide arethe leading ones of these disasters. Hence, devastating earthquakes encountered and flood andlandslide disasters caused by global climate change have led to significant loss of life andproperties. Many settlement areas in our country contain various disaster risks. Determiningthe factors that cause these risks in advance and implementation of disaster risk reductionpolicies according to vulnerability levels in cities will help to minimize the losses resulting inpre-disaster, during and post-disaster periods. In this context, the settlement areas such asCentral Yumurtalık, Haylazlı, Kalemli, Ayvalık, Yeniköy, Demirtaş, Sugözü, Narlıörenlocated in Adana province were examined within the scope of disaster-sensitive planning. Inthe study, the analytical hierarchy process method was used, besides, an earthquake sensitivity analysis was established with the weight ratios determined as a result of the paired comparison matrix of the parameters, and the regions with risk of disaster in the city were identified.

Özet

Türkiye coğrafi konumu, jeolojik yapısı, iklim özellikleri ve morfolojisi nedeniyle çeşitli afetlerin sıkça yaşandığı bir ülkedir. Bu afetlerin başında deprem, sel ve heyelan gelmektedir. Nitekim yaşanan yıkıcı depremler, küresel iklim değişikliği sonucu görülen sel ve heyelan felaketleri önemli can ve mal kayıplarına yol açmıştır. Ülkemizde birçok yerleşim alanı çeşitli afet risklerini barındırmaktadır. Bu risklere neden olan faktörlerin önceden belirlenmesi; kentlerde hasar görebilirlik düzeyine göre afet risklerini azaltma politikalarının uygulanmasına, afet öncesi, afet sırasında ve sonrasında oluşacak kayıpların en aza indirilmesine yardımcı olacaktır. Bu bağlamda çalışmada afet riski yüksek olan Adana kenti örneklem alanı olarak belirlenmiş, kentte bulunan Yumurtalık Merkez, Haylazlı, Kalemli, Ayvalık, Yeniköy, Demirtaş, Sugözü ve Narlıören yerleşmeleri afete duyarlı planlama bakış açısıyla incelenmiştir. Çalışmada analitik hiyerarşi süreci metodundan faydalanılmış, belirlenen parametrelerin ikili karşılaştırma matrisi sonucunda ise ağırlık oranları elde edilmiştir. Elde edilen ağırlık oranlarıyla birlikte coğrafi bilgi sistemlerinden de yararlanılarak deprem duyarlılık analizi oluşturulmuş ve kentte afet riski bulunduran bölgeler tespit edilmiştir.