Journals / International journal of political science & urban studies (online) / 2019 / Cilt: 7 - Sayı: 1
Deparliamentarization in Turkey: A Major Decline in the Scrutiny Function
- Pages
- 168–189
- DOI
- —
Abstract
In parliamentary democracies, governments are formed through parliamentary elections, and both thecabinet and budget must receive the confidence of the legislature. The “golden age”, when parliamentsmake laws without any pressure from the executives and have strong control over cabinets, ended by20th century. For the last few decades, however, legislative studies have been pointing to a shift in thebalance of power from the legislative to the executive branch in many countries. The declining powerof parliaments is explained by many factors. Scholars who studied “declining parliaments” generallyagree on the commonly accepted contributing factors for deparliamentarization. These factors are“constitutional arrangements, increasing global regulations, the complexity of issues and technicalfocusin policy making, disciplinary party structures, the lack of intra-party democracy, the dominationof parties by their leaders, and electoral systems.” Although a trend of deparliamentarization has beennoted, mainly in parliamentary democracies, the decline of parliaments has not been as glaring andforbidding everywhere. Thus, the variation, especially among similar democratic systems, calls fora closer analysis of country cases. This study examines Turkey, and discusses the changes regardingthe power balance between the executive and legislative branches of government by identifying thepattern of changes in constitutions and country’s electoral system, and party structures which tendto stress party discipline and maintain leaders’ control. The paper analyzes the politics of Turkeybetween 1946 and 2014 especially by focusing on the AKP rule after 2002. The power shift in Turkeyhas been from parliamentary supremacy to a very strong executive, and deparliamentarization hasbeen particularly rapid and profound since the 1980s,. In 2017, a change in the constitution allowed atransition to a presidential system and the new system is legalized by the constitutional amendments.The paper concludes with the analysis that there is a significant decline in the power of the parliamentin Turkey, after 1980s, mainly in its scrutiny function. The longitudinal study of changes shows thatdeparliamentarization, or the increase in the power of the executive, was caused by multiple domesticand international factors that occurred simultaneously and reinforced each other’s impact. Thesignificant difference of Turkey from the other world cases are rapid constitutional changes, increasingleader authority within the parties, and existence of dominant party system in Turkey since 15 years.
Özet
Parlamenter demokrasilerde hükümetler genel seçimlerle oluşan meclislerde şekillenir. Kabinenin kurulup icraata başlayabilmesi için daha başlangıçta meclisten güvenoyu alması gerekir, ayrıca, her yıl ulusal bütçesini meclise sunarak onaylatmak zorundadır. Parlamentoların yürütmenin herhangi bir baskısı olmadan yasa yaptıkları ve hükümetler üzerinde güçlü denetim kurdukları altın çağ” 20. yüzyılda sona ermiştir. Son 30-40 yılda parlamentolar üzerine yapılan çalışmalar, birçok ülkede güçler arasındaki dengenin bozulduğuna ve yasamadan yürütmeye güç kayması olduğuna işaret etmektedir. Parlamentoların güç yitirmesi birçok nedenle açıklanmaktadır. Yasama organlarının güç kaybının nedenleri üzerinde çalışan akademisyenler, yaygın kabul gören bazı etkenler konusunda görüş birliği içindedirler. Bu etkenler, kısaca anayasa değişiklikleri, küresel düzenlemeler, yasama gündemindeki konuların giderek karmaşıklaşması ve politika oluşturmanın gittikçe daha teknik bir hal alması, parti disiplini, parti içi demokrasinin yokluğu ve lider hegemonyası ile seçim sistemi olarak ifade edilmektedir. Yasamanın güç kaybı, esas olarak parlamenter demokrasilerde görülmektedir, ancak bu güç azalması her ülkede aynı oranda ve biçimde değildir. Benzer demokratik sistemlerde bile görülen farklılıklar, ülke bazında ayrıntılı incelemeleri zorunlu kılmaktadır. Bu çalışma Türkiye örneğinde yasama ve yürütme arasındaki güç dengesini, anayasal değişiklikler, ülkenin seçim sistemi, parti disiplinini etkileyen ve liderin denetimini pekiştiren parti yapıları açısından incelemektedir. Çalışma, 1946 ile 2014 arasındaki dönemi ele almakla birlikte özellikle 2002 sonrası AKP iktidarı dönemine yoğunlaşmaktadır. Türkiye’de meclis üstünlüğünden güçlü yürütmeye geçiş 1980 sonrasında daha hızlı ve yoğun olmuştur. 2017’deki referandumla yapılan anayasa değişiklikleri ile de Türkiye’ye özgü başkanlık sistemi yasallık kazanmıştır. Bu yazı sonuç olarak, Türkiye’de parlamentonun önemli ölçüde güç yitirdiğini, bu kaybın da özellikle 1980 sonrasında gerçekleştiğini ortaya koyan betimleyicitanımlayıcı bir çalışmadır. Parlamentoların güç kaybına veya yürütmenin gücünü artırmasına neden olan değişikliklerin ayrıntılı incelenmesi, bu süreçte birçok yerel ve uluslararası etkenin aynı zamanda birbiriyle etkileşim içinde rol oynadığını göstermiştir. TBMM de dünyada birçok parlamentoda gözlenen güç kaybını özellikle denetleme işleviyle ilgili olarak yaşamıştır. Türkiye’de güç kaybına neden olan etkenler, bu ülkelerden bazı niceliksel farklılıklar göstermektedir. Türkiye’de öne çıkan etkenler, sık sık anayasa değişiklikleri yapılması, partilerde lider otoritesinin son yıllarda giderek artması ve 15 yıldır Türk siyasal yaşamında pekişmeye başlayan “hakim parti” sistemidir.