Adıyaman dan (Türkiye) Satureja boissieri Hausskn. ex Boiss. türünün Kimyasal Kompozisyonu

Chemical composition of Satureja boissieri Hausskn. ex Boiss. species from Adıyaman (Turkey)

Abstract

The genus Satureja L. (Lamiaceae) includes about 200 species of herbs and shrubs, often aromatic,widely distributed in the Mediterranean area, Asia and boreal America (Rustaiyan et al., 2004). Satureja is rep- resented by sixteen taxa in Turkey (Davis, 1982; Tumen, 2000) and the endemism ratio is 33% in Turkey, whereSatureja species are grown mainly in south and west Anatolia (Davis, 1982). The essential oil components of aerialparts of Satureja boissieri Hausskn. ex Boiss. was investigated by GC and GC-MS. The yield of plant is ca. 0.20 gL-1 . Thirty fve component were identifed representing 95.4% oil. Carvacrol (30.1%), thymol (21.8%), p-cymene(12.5%) and g-terpinene (6.5%) were found as main constituents . The results were discussed in terms of naturalproducts, renewable resources and chemotaxonomy.

Özet

Satureja L. (Lamiaceae) cinsi yaklaşık 200 tür içerip daha çok Akdeniz, Asya ve Boreal Amerikada yayılışgösteren otsu, çalımsı ve çoğunlukla aromatik bitkilerdir (Rustaiyan ve ark., 2004). Satureja cinsinin ülkemizdekiendemizm oranı yaklaşık %33 civarındadır ve 16 takson ile temsil edilip, daha çok Anadolunun güney ve batıkesimlerinde yayılış gösterir (Davis, 1982). Satureja boissieri Hausskn. ex Boiss.in topraküstü kısımlarının uçucuyağ içerikleri GC ve GC-MS ile araştırıldı. Bitkinin yağ verimi yaklaşık olarak 100 gramda 0.2 mLdir. Toplamyağdan (% 95.4) otuz beş bileşen tespit edildi. Karvakrol (% 30.1), timol (% 21.8) ve p-simen (% 12.5) ve g -terpinen(% 6.5) ana bileşenler olarak bulundu. Sonuçlar doğal ürünler, yenilenebilir kaynaklar ve kemotaksonomi açısındantartışıldı.