Letters and Exıstence: A Comparatıve Study Between Sefer Yetzırah and Ibn Arabı

Harfler ve Varlık Sefer Yetzirah ve İbn-i Arabi Arasında Karşılaştırmalı Bir Çalışma

Abstract

The Muslim world in the Middle Ages witnessed a remarkable activity of Islamic and Jewish mysticism. This common geo-historical and epistemological backgrounds were reflected in the mystical output of the two mystics. It is clear that there is an interaction between these two streams, as appears in the works of the mystics of that era, especially the Jewish ones. This paper seeks to study one aspect of the mystical interaction between the medieval Islamic and the Jewish mysticism which is the letters and their relation to existence through studying the works of Muhyiddin ibn Arabi and Sefer Yetzirah (The book of creation) which is one of the most important books of Kabbalah attributed to the Prophet Ibrahim. The study examines the points of convergence and divergence between Sefer Yetzirah and Ibn Arabi by studying several issues on both sides, including: the formative role of the letters, the nature of these letters, their order and their entities or corresponding ones. The study noticed that there are many points of convergence between Ibn Arabi and Sefer Yetzirah, as well as many points of difference. The study concluded that the possibility of Ibn Arabi being influenced by Sefer Yetzirah is lacking for evidence, especially if we take into consideration that Ibn Arabi relayed on Quran and prophet traditions to support his thoughts. Besides, there is no decisive historical evidence for this claim.

Özet

Müslüman dünya orta çağda İslam ve Yahudi tasavvufunda dikkat çekici faaliyetlere tanık olmuştur. Bu tarihî, coğrafî ve epistemolojik ortaklık, İslam ve Yahudi tasavvufuna bir çok ürünün ortaya çıkması olarak yansımıştır. Bu dönemdeki mistiklerin, özellikle Yahudi mistikleri, çalışmalarına bakıldığında, Müslüman mistikler ve Yahudi mistikleri arasında bir etkileşimin olduğu açıkça görülmektedir. Bu çalışma orta çağdaki İslam ve Yahudi mistikleri arasındaki etkileşiminin açık göstergelerinden birisi olan harfler ve varlık mistikleri ilişkisini her iki kesimin ortaya koyduğu belli başlı çalışmalardan yararlanmak sureti ile incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmaya dair temel alınan eserler, İslam dünyasının seçkin şahsiyetlerinden İbnü’l-Arabî (1156- 1240) ve te’lifâtı, Yahudi dünyasından da, Kabbâla’nın en önemli kitaplarından birisi olan ve İbrahim’e (a.s) atfedilen Sefer Yetzirah (Yaratılış Kitabı)’dır. Çalışmamız İbnü’l-Arabî’nin eserleriyle Sefer Yetzirah’ı karşılaştırarak onlar arasındaki benzer ve farklı yönleri tespit etmeyi amaçlamaktadı. İncelememizde iki tarafın harflerin mahiyeti, sıralanması, harflerden ortaya çıkan veya harflerle uyumlu olarak meydana gelen varlıklar hakkındaki görüşleri ve son olarak ta Sefer Yetzirah’ın İbnü’l-Arabî üzerindeki muhtemel etkileri tespit edilmeye çalışılmıştır. Nihayetinde çalışmada İbnü’l-Arabî ile Sefer Yetzirah arasındaki ortak ve farklı yönler bulunduğu sonucuna varılmıştır. Yapılan incelemeler neticesinde İbnü’l-Arabî görüşlerini genellikle kitap ve sünnet ile temellendirdiğinden, onun Sefer Yetzirah’dan etkilenme olasılığı ispata muhtaç bir mesele olduğu görülmüştür. Zaten İbnü’l-Arabî’nin Sefer Yetzirah isimli eserden haberdar olduğunu gösteren ne yazılı ne de sözlü bir delil yoktur.