Journals / Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2019 / Cilt: 18 - Sayı: 36

The Measures Taken to Assure Ekonomıc Stabılıty ın the Fırst Perıod Of Islam

İslâm’ın İlk Dönemlerinde Piyasa İstikrarını Temin İçin Alınan Tedbirler

Pages
363–398
DOI
—

Abstract

The foundation of the contracts in the Islamic Economic System required to have free will, to recognize the balance between income and deficiency so that an equal balance between society and individuals would be provided. According to general principles in Islamic economic system, the price of the products, materials are determined among supply and demand equilibrium so that commerce is done as perspicuously and admissible to free competition rules. In this study, we talked about the measures taken against artificial price increases in Islamic economy system in the first period of İslâm. These are neces, block market, townspeople to be a vehicle to the villagers and telakki’r-rukban. The importance of these issues is emphasized in terms of current conditions. These measures introduced by the Islamic economic system will be guided today in the fight against the artificial costs created by the speculators. The solution of the Islamic economic system to the black market, the monopolization and the cost of speculators is important. As a result, state intervention is necessary for social peace and market stability.

Özet

İslâm ekonomi sisteminde akidlerin kuruluşunda irade hürriyetibenimsenmiş, maslahat ve mefsedet dengesi toplumsal alanda da bireyselalanda da gözetilerek, bireyle toplum arasında adalet merkezli bir denge kurulmuştur. Özel mülkiyetin elde edilmesi ve kullanılmasında getirilen şartlarve sınırlar ile toplumsal refahın sağlanması ve kamu zararının engellenmesihedeflenmiştir. Bu bağlamda İslâm ekonomi sisteminde hem şahısların hukukunu korumak hem de toplumsal menfaati gözetmek amacıyla suni fiyat artışlarını engelleyici tedbirler alınmıştır. Bu sayede suni fiyat artışlarının önünegeçilerek piyasalarda güven oluşturulmuş, ekonomik istikrarın devamı sağlanmıştır. Bu çalışmada İslâm iktisâdında piyasalarda yapılacak manipülatif işlemlere karşı alınan tedbirlerden, alışveriş yapanlar arasında fiyat artırımına yönelik müşteri kızıştırmak, ihtiyaç mallarının fiyatlarının artması içinbekletilmesi anlamına gelen ihtikâr, pazara mal getiren tüccarların mallarınınpiyasaya arz edilmeden satın alınarak pazar fiyatlarının yükseltilmesi ve üretici konumunda olan köylünün pazarda doğrudan satışını engelleyerek ürünlerinin simsarlarca alınıp satılmasının yasaklanması konularının tahliline yerverilerek, günümüz koşulları açısından önemi vurgulanmıştır. İslâm ekonomisisteminin getirdiği bu tedbirlerin günümüzde spekülatörler tarafından piyasalarda oluşturulan suni pahalılıkla mücadelede rehber olacağı aşikardır.Özellikle üreticiden tüketiciye kadar malın vasfında, miktarında veya kalitesinde zorunlu katkısı olmayan aracıların yol açtığı maliyetler, stokçuluğunher geçen gün artış göstermesi ve tekelleşmenin yol açtığı spekülatif girişimler karşısında İslâm ekonomi sisteminin çözümleri önem arz etmektedir. Netice itibariyle, toplumsal refah ve piyasa istikrarı için devlet denetiminin vegerektiğinde fiyatları piyasa emsal değerlerinde tutmak için müdahalesininkaçınılmaz olacağı görülmektedir.