The Concern and Possıbılıty of Allah’s Power Related to Human Actıons (A Study wıthın the Framework of the Evıl Problem)

Allah’ın Kudreti’nin İnsan Fiillerine Taalluk Alanı ve İmkânı (Kötülük Problemi Çerçevesinde Bir İnceleme)

Abstract

That the power attributed to God in the theologies which have faith in Him is defined as the authority has resulted in an idea that this area of power is infinite. This thought, which is dealt with from the point of view of God’s absoluteness, has made the problem of evil, which is the most basic argument of atheists, an inconvenient issue before the theists in terms of functionality of God’s power attribute. All people who have faith in God would adopt such a perception that “God has absolute attributes in every aspect. So He is omnipotent.” The question “Then, why doesn’t He intervene with the evil?” becomes a fundamental problem for both believers and non-believers. Within the framework of the evil problem, this study seeks answers to the discussion of Allah’s intervention to the Human acts within the scope of early kalam scholars’ thoughts like Mu’tazila, Ashari and Mâturîdi. Examining the reflection of the absolute power to the universe in the context of the evil problem, it is seen that it acts in the perspective of absolute good God in Mu’tazila’s theory of Aslah. At this point, it appears that the Ash’ari do not develop an absolute good God imagination, and they shaped God’s relationship with the universe only by His absolute power. Although the Mâturîdis limit the power of Allah according to the will and desire of human beings within the framework of wise and dependent intervention approach, we can say that they are in a closer line to the Asharis in creating everything.

Özet

Tanrı inancına sahip teolojilerde, O’na atfedilen kudretin yetkin olarak nitelendirilmesi, aynı zamanda bu kudretin etki ettiği alanın sınırsız olduğuna yönelik bir düşüncenin oluşmasına sebep olmuştur. Böyle bir düşünceher ne kadar Tanrı’nın mutlaklığı açısından ortaya konmuş olsa da, ateistlerinkötülük problemi çerçevesinde argüman olarak kullandıkları Mutlak kudretin işlevselliği hususu, teistler için ciddi bir problem oluşturmuştur. ÇünküTanrı inancına sahip bütün insanlar; “Tanrı, her yönüyle mutlak sıfatlara sahiptir. Dolayısıyla O, her şeye gücü yetendir” anlayışını benimsemektedirler. Ancak gücü yettiği halde neden kötülüğe engel olmuyor? sorusu, inanan veinanmayan herkes için temel bir problem haline gelmektedir.Bu çalışma günümüzde de hala güncelliğini koruyan kötülük problemi çerçevesinde, Allah’ın insan fiillerine müdahalesi tartışmalarına ilk dönem(Mutekaddimûn) Mu’tezile, Eş’arî ve Mâturîdî kelamcılarının görüşleri kapsamında cevap aramaktadır. Kötülük problemi çerçevesinde ele alındığındamutlak kudretin âleme taalluku konusunda Mutezile’nin, aslah teorisi kapsamında, mutlak iyi Tanrı düşüncesinden hareket ettiği görülmektedir. Eşâri’lerTanrı’nın âlemle ilişkisini, mutlak iyi Tanrı tasavvuru yerine sadece mutlakkudret anlayışı üzerinden açıkladıkları görülmektedir. Mâturîdîlerin, ise herne kadar hikmetli ve bağımlı müdahale anlayışı çerçevesinde Allah’ın kudretini insanın azm ve isteğine göre sınırlandırsalar da mutlak kudretin her şeyiyaratması noktasında Eş’âriler’e daha yakın bir çizgide oldukları söylenebilir.