According to the British Documents Emergence of ‘Taksim’ Idea in Cyprus Problem and Britain’s ‘Double Self Determination’ Offer

İngiliz Belgelerine Göre Kıbrıs Meselesinde “Taksim” Fikrinin Ortaya Çıkması ve İngiltere’nin “Çifte Self Determinasyon” Teklifi

Abstract

Cyprus problem has a significant place among the events which shaped the contemporary history of Turkey. Cyprus problem more often associated with the incidents broke out between Turkish and Greek Cypriots after 1960. However, the first appearance of the problem goes way back. The first phase of the problem started after the Second World War. In 1960 by independence of Cyprus this phase closed. Cyprus problem still has affect on Turkey’s domestic and foreign policies. Therefore different aspects of its first appearance stages should be analyzed in order to understand the problem more comprehensively. In this paper, in the light of the documents of the National Archives of the United Kingdom, the emergence of ‘Taksim’ idea and Britain’s ‘double self determination’ offer towards finding a solution to the problem after the failure of 1955 London Conference will be analyzed

Özet

Türkiye'nin yakın tarihine damgasını vuran hadiseler arasında Kıbrıs meselesi önemli bir yere sahiptir. Kıbrıs meselesi denince akıllara daha çok 1960 sonrasında adada yaşayan Kıbrıslı Türkler ve Rumlar arasında ortaya çıkan ve günümüze kadar farklı şekillerde devam eden problemler gelmektedir. Oysa Kıbrıs meselesinin ortaya çıkışı daha eskilere uzanmaktadır. Kıbrıs meselesinin ilk evresi olarak tanımlanabilecek olan bu süreç İkinci Dünya Savaşı'nın sona ermesi ile başlayan ve 1960'ta Kıbrıs'ın bağımsız olması ile sona eren dönemi kapsamaktadır. Türkiye'nin hem dış hem de iç siyasetine etkileri hâlen devam eden ve günümüzde de kalıcı bir çözüme kavuşturulamamış olan Kıbrıs meselesinin daha iyi anlaşılabilmesi, problemin ortaya çıkış sürecinin değişik açılardan incelenmesine bağlıdır. Bu çalışmada, İngiltere'nin 1955 Londra Konferansı'nın sonuçsuz kalması üzerine Kıbrıs meselesine çözüm arayışları çerçevesinde ortaya çıkan "Taksim" fikrinin ortaya çıkış süreci ve İngiltere'nin "çifte self determinasyon" teklifi İngiliz arşiv belgeleri ışığında incelenecektir