Hungarians, Hungary and Turanism Dr. Alev DURAN – Dr. Fatma Çalık ORHUN

Abstract

The word of Turan, Persian origin, is used today in terms of the place where all Turkish tribes live. This ideological meaning was developed in the 19th and 20th centuries by Hungarian linguists and historians. In Hungary, in the first half of the 20th century, a strong Turanian ideological air prevailed. Therefore, Turanism is identified with the Hungarians. Hungarian Turanism was born and strengthened in the middle of Europe with loneliness and economic problems. Although the idea of Turan was frozen after the Second World War, today, this historical ideology has begun to revive in Hungary. The anti-EU and anti-Western opposition is expressed through the Turan ideology. These considerations are frequently voiced by Hungary's main opposition party JOBBIK and the Hungarian Turan Foundation. With the collapse of the Soviet Union, the process of integration with the EU in Hungary, the country's financial crisis, and foreign borrowing made it possible to revive the idea of “Turan” in Hungary again. While in Turkey, the idea of Turan is a little more romantic, the idea of "Hungarian sibling" overpowers.

Özet

Farsça kökenli Turan kelimesi günümüzde tüm Türk boylarının yaşadığı yer manasındakullanılmaktadır. Bu ideolojik anlamı 19. ve 20. yüzyılda Macar dilbilimciler ve tarihçiler tarafındangeliştirilmiştir. Macaristan’da 20. yüzyılın ilk yarısında güçlü bir Turancı ideolojik hava hâkimolmuştur. Bu yüzden Turancılık, Macarlarla özdeşleştirilmiştir. Macar Turancılığı, Avrupa’nınortasında yalnızlık ve iktisadi sıkıntılarla doğmuş ve güçlenmiştir. İkinci Dünya Savaşı’ndan sonraTuran düşüncesi dondurulmuşsa da bugün, bu tarihsel ideoloji Macaristan’da tekrar canlanmayabaşlamıştır. Ülkedeki AB ve Batı karşıtlığı Turan ideolojisi üzerinden dillendirilmektedir. Budüşünceler, Macaristan’ın ana muhalefet partisi JOBBİK ve Macar Turan Vakfı tarafından sık sıkdile getirilmektedir. Sovyetler Birliği’nin çökmesiyle birlikte Macaristan’daki AB ile entegrasyonsüreci, ülkenin mali kriz içerisinde olması ve dış borçlanman, Macaristan’da tekrar “Turan”düşüncesini uyanmasını sağlamıştır. Türkiye’deki Turancılık anlayışı ise biraz daha romantikolmakla birlikte “kardeş Macar” fikri ağır basamaktadır. Macaristan’da Turancı ideolojiye sahip birparti olarak görülen Jobbik’in söylemlerindeki “Doğu’ya dönüş” ilk bakışta “Batı’dan bir Doğu’yadönüş” gibi gözükmekle birlikte, bu söylemin temelinde yatan asıl sebebin Avrupa’da yaşananekonomik darboğazdan ve Macar ekonomisinin içinde bulunduğu krizden kaynaklandığını söylemekde mümkündür.