The Tortum District in the Second Half of the 18th Century

Abstract

The disruptions in macro balances in the Ottomanstate administration made their effects feltin acontinuous flow despite the temporal differencesfrom the center to he provinces. This Situation,Which can be defined as the resemblance of theprovinces to the center, is like the negativitiesexperienced in metropolitan cities in the modernworld reacing the most remote rural settlementsafter a while. Society-state relationship, individual state relationship, interpersonal relationship, civilservant state relationship with ect. the conflictsexperienced in many formal an informal socialcontact areas can be evaluated as the outcomes ofthe general functioning. Accordingly, thecomplaintsreflected on the Divan-ı Hümayun dueto the Tortum district provide some hints forenlightening the period. Issues that could not besettled in the courts of law, which could beconsidered as the first appeal authority at he locallevel, were submitted to the central administrationby complaint. İn This Study, based on theaforementioned provisions, the negativitiesexperienced in Tortum district between 1743-184,such as intervention in the timar lands, tax disputes,banditry, water, grove and plateu dissputes,inheritance and solutions were evaluated.

Özet

Osmanlı devlet idaresinde makro dengelerde yaşananaksaklıklar etkilerini merkezden taşraya doğru zamansalfarklılıklara rağmen, sürekli bir akış içerisindehissettirmiştir. Taşranın merkeze benzeşmesi olaraktanımlanabilecek bu durum modern dünyada metropolşehirlerde yaşanan olumsuzlukların bir süre sonra enücra kırsal yerleşimlere kadar ulaşması gibidir. Toplum devlet ilişkisi, birey-devlet ilişkisi, bireyler arası ilişki,memur-devlet ilişkisi vb. pek çok formel ve informelsosyal temas alanlarında yaşanan çatışmalar genelişleyişin çıktıları olarak değerlendirilebilir. Budoğrultuda Tortum kazasından Divan-ı Hümayun’ayansıyan şikayetler dönemin aydınlatılması hususundabir takım ip uçları sağlamaktadır. Yerelde ilk başvurumercii olarak addedilebilecek şeriyye mahkemelerindehalledilemeyen meseleler merkezi idareye şikâyetyoluyla ulaştırılmıştır. Divanda ele alınan bu şikayetlerhususunda verilen hükümler Ahkam Defterleri’nekaydedilerek bir nüshası da vali, kadı gibi yerelidarecilere gönderilmiştir. Bu çalışmada söz konusuhükümlerden yola çıkarak 1743-1804 yılları arasındaTortum kazasında timara müdahale, vergianlaşmazlıkları, eşkıyalık, su, koru ve yaylaanlaşmazlıkları, miras vb. alanlarda yaşananolumsuzluklar ve çözüm yolları değerlendirilmiştir.