“Charter About Siberian Kyrgyzs” (1822) In The Context of Colonialism And Its Political-Economic Effects To Kazakh Society

Sömürgecilik Bağlamında “Sibirya Kırgızları Hakkında Tüzük” (1822) ve Kazak Toplumuna Siyasî-İktisadî Etkileri

Abstract

Although the Soviet historiographical record shows that the Kazakh lands are included in Russia in the thirties of the 18th, the attachment of Kazakh lands to Tsarist Russia until the middle of the 19th century was a formality. In fact, some parts of the Kazakh lands were entering the Turkestan Khanates (Khiva, Bukhara, Khoqand) and the domains of China. This situation prevented Tsarist Russia from being permanent in this region. After the administrative reforms of the Western Siberian General-governor M. M. Speranskiy, prepared in 1822, the relations between Tsarist Russia and the Kazakh society, have passed a new stage. The Russian government viewed this reform as an important step towards the strengthening of the Russian influence and the policy of colonization in the Kazakh steppes. In this article will be discussed effects of Speranskiy’s reform on the liquidation of the Khanate administration in the Middle Horde and on the political-economic life of the Kazakh society in the light of Russia and Kazakhstan archive documents.

Özet

Sovyet tarih yazıcılığında Kazak topraklarının Rusya’ya dahil olması 18. yüzyılın 30’lu yıllarındaolarak gösteriliyorsa da XIX. yüzyılın ortalarına kadar Kazak topraklarının Çarlık Rusyası’nabağlılığı formalite bir görünümdeydi. Hatta Kazak topraklarının bazı kısımları Türkistan Hanlıkları(Hive, Buhara, Hokand) ve Çin’in etki alanlarına giriyordu. Bu durum, Çarlık Rusyası’nın bölgedeegemenliğinin kalıcı olmasına engel teşkil etmekteydi. Batı Sibirya Askeri Valisi M. M. Speranskiytarafından 1822 yılında hazırlanan idarî reformlar ile Çarlık Rusyası ve Kazak toplumu arasındakiilişkiler yeni bir aşamaya geçmiştir. Rusya hükümeti bu reformu Kazak bozkırlarında Rus etkisiningüçlenmesi ve sömürgeleştirme politikasının gerçekleşmesi için önemli adım olarak görmüştür. Buçalışmada Rusya ve Kazakistan arşiv belgeleri ışığında Speranskiy’nin reformunun (“SibiryaKırgızları Hakkında Tüzük”) Orta Cüz’de hanlık yönetimin tasfiye edilmesine ve Kazak toplumunasiyasî-iktisadî etkileri ele alınacaktır.