İsmail Pasha, Palace and Sublime Porte: Construction of the Political, Economical, Social and Administrative Base of the Occupation of Egypt 1863-1879

İsmail Paşa, Saray ve Babıali: Mısır İşgalinin Siyasi, İktisadî, Sosyal ve İdarî Zemininin İnşası 1863-1879

Abstract

The Egypt Question, which was effective in a large section the19thcentury of the Ottoman Empire, formed, evolved and caused the loss of Egypt by becoming chronic in various historical milestones. One of these milestones is the appointment of Ismail Pasha to the Egyptian Governorship. The process after this appointment caused the Ottoman sovereignty to shrink from day to day and the weakening of the ties between Egypt and the Ottoman Empire and the tension of the Ottoman-Egypt relations. This process, got an even more problematic course, especially after the İsmail Pasha’s appointment as governor and later as khedive. In this process, the relationship shape that the Babıali and Egypt made contact with the palace has made this problematic process inedible.This form of relationship and the concession edicts received in exchange for “gifts” both destroyed the state's sovereignty understanding and harmed the dignity of the state. The diplomacy of gift destablished with Egypt, especially Sultan Abdulaziz, Alli and Fuad Pashas, continued in the way that Ismail Pasha desired, and this damaged the state's sovereign rights in Egypt.The concession edicts that were gained through İsmail Pashas “personal” efforts and given between the years of 1866-1873 inherited a problematic Egyptian Question to İsmail Pasha’s rule and the succeeding periods. These concessions fed the process that resulted in particular the Suez channel, Egypt's foreign borrowing and the decline of Egyptian finances and the Egypt occupation. We will try to reveal the Egyptian occupation process by taking the Egypt Problem in 1863-1879.

Özet

Osmanlı Devleti’nin 19. Asrının büyük bir bölümünde etkili olan Mısır Meselesi, çeşitli tarihidönüm noktalarında oluşmuş, gelişmiş ve kronik bir hâl alarak Mısır’ın kaybedilmesine nedenolmuştur. Bu dönüm noktalarından birisi, İsmail Paşa’nın Mısır Valiliği’ne tayinidir. Bu tayinsonrası süreç, Mısır’da Osmanlı egemenliğinin günden güne daralmasına, Mısır ile OsmanlıDevleti’nin bağlarının zayıflamasına ve Osmanlı-Mısır ilişkilerinin gerginleşmesine nedenolmuştur. “Bu süreç, özellikle İsmail Paşa’nın Mısır’a Vali ardından da Hıdiv olmasından sonradaha sorunlu bir düzleme oturmuştur. Bu süreçte, Babıali ve Saray’ın Mısır ile kurduğu ilişki biçimiise bu sorunlu süreci baş edilemez hale getirmiştir. Bu ilişki biçimi ve “hediyeler” karşılığındaalınan imtiyaz fermanları, hem devletin egemenlik anlayışını eskitmiş hem de devletin saygınlığınazarar vermiştir. Başta Sultan Abdülaziz, Âli ve Fuad Paşalar olmak üzere Mısır ile kurulan“hediye” diplomasisi İsmail Paşa’nın kurguladığı şekilde yürümüş ve bu da devletin Mısır’dakihükümranlık haklarını zedelemiştir. İsmail Paşa’nın “kişisel” gayretleriyle elde edilen ve 1866 ila1873 yılları arasında verilen imtiyaz fermanları, İsmail Paşa’nın dönemine olduğu gibi sonrakidönemlere de sorunlu bir Mısır Meselesi bırakmıştır Bu imtiyazlar ise başta Süveyş kanalı, Mısır’ındış borç alması ve Mısır maliyesinin çöküşü gibi olaylarla Mısır’ın işgali edilmesi sürecinibeslemiştir. Biz de Mısır Meselesi’nin 1863-1879 dönemini ele alarak Mısır’ın işgali süreciniortaya koymaya çalışacağız.