The Non-Muslım Populatıon in Fatsa Dıstrıct Accordıng to the Populatıon Books (1834-1845)

Abstract

The main subject of this article is composed of thepopulations books (NFS. d.) numbered 1003registered of Muslim, nomadic, guest and non Muslim populations in the districts of Kesderesi,Serkeş and Meydan subject to Fatsa and Fatsa subjectto Canik Sanjak and it is also composed of thepopulations books numbered 1006 (the populationthat reappears in the districts subject to Fatsa andFatsa), where the surplus population reappears inthese districts, and the populations books numbered982 registered of non-Muslim population. Thesebooks, which continue with additions starting fromthe records of 1834, includes statistics up to 1844/45.Many features such as the administrative structure ofthe region, the names of the settlements, the namesand nicknames of the individuals, the number andmilitary service status of the male population,taxpayers, dates of birth and death, populationmovements can be learned through these books.Accordingly, in the first half of the 19th century, itwas determined that the number of non-Muslim malepopulation in Fatsa District was 356 and their averageage was around 20-57, the average population perhousehold was 3.30 (6.60 when women are included).In addition, it is seen that non-Muslims in FatsaDistrict have elementary family structure and themajority of the population is middle-class and poor.

Özet

Bu makalenin ana konusunu Canik Sancağı’na bağlı Fatsave Fatsa’ya tâbi Keşderesi, Serkeş ve Meydan kazalarınınMüslim, göçebe, misafir ve gayrimüslim nüfusunun kayıtlıolduğu NFS. d. 1003; yine bu kazaların müceddeden zuhûreden fazla nüfusunun kayıtlı olduğu NFS. d. 1006 (Fatsa vetevâbi‘î kazalarında yeniden ortaya çıkan fazla nüfus) vegayrimüslim nüfusunun kayıtlı olduğu NFS. d. 982 numaralıdefterler oluşturmaktadır. 1834 yılı kayıtlarından başlamaküzere işlem görmeye devam eden bu defterler 1844/45yılına kadarki istatistikleri içerir. Bölgenin idari yapısı,yerleşim yerlerinin isimleri, şahısların isim ve lakapbilgileri, erkek nüfusun sayısı ve askerlik durumu, vergimükellefleri, doğum ve ölüm tarihleri, nüfus hareketleri gibibirçok hususiyet söz konusu defterler sayesindeöğrenilebilmektedir. Buna göre; 19. yüzyılın ilk yarısındaFatsa Kazası’ndaki gayrimüslim erkek nüfus miktarının356, bu kişilerin ortalama yaşlarının 20,57 ve kazanın hanebaşına ortalama nüfusunun 3,30 (kadınlar da dâhiledildiğinde 6,60) olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca FatsaKazası’ndaki gayrimüslimlerin çekirdek aile yapısına sahipve nüfusun büyük çoğunluğunun orta halli ve fakir olduğugörülmektedir.